Home Wachtlijsten & toegankelijkheid

De VVD over wachtlijsten & toegankelijkheid

De VVD wil de wachtlijsten in de ggz aanpakken door een betere organisatie van de ggz, bijvoorbeeld door te kijken naar slimmere doorverwijssystematiek. Ook digitale hulpverlening kan een rol spelen bij het komen tot kortere wachttijden. De VVD wil daarnaast ook wat doen aan de arbeidsproblematiek in de ggz, bijvoorbeeld door te investeren in opleidingen voor ggz-professionals.

De VVD wil voorkomen dat mentale klachten ontstaan. Gemeenten hebben hierin een taak om problematiek vroegtijdig te signaleren en aan te pakken. Naast de hiervoor genoemde maatregelen wil de VVD laagdrempelige mogelijkheden creëren bij Wmo-loketten of buurthuizen waar men terecht kan komen in “huiskamer-buurthuis” setting, met ervaringsdeskundigen, vrijwilligers en een ggz-consultant, die kunnen helpen mensen hun vraag te formuleren en de weg te wijzen in de eigen omgeving. Soms is dit genoeg, of kan alvast (in ggz-wachttijd) begonnen worden met een eerste herstel in dagelijks leven, zonder te hoeven diagnosticeren/DBC te openen.

De VVD wil de wachtlijsten en personeelstekort in de ggz aanpakken, met hierboven beschreven maatregelen. De VVD wil daarnaast vasthouden aan de deels gedecentraliseerde ggz-zorg. Hierdoor kan zorg beter in samenhang plaatsvinden, bijvoorbeeld met hulp bij werk, inkomen en schulden. Dat helpt om behoeften en problemen die impact hebben op de mentale gezondheid van mensen eerder en beter in beeld te brengen en daarmee (zwaardere) zorg te kunnen voorkomen. Daardoor kunnen mensen met psychische aandoeningen of mentale klachten zoveel mogelijk blijven deelnemen aan de maatschappij.

Iedereen met een hulpvraag moet geholpen worden, hoe klein die hulpvraag ook is. De VVD vindt het belangrijk dat deze hulp door de juiste persoon en op de juiste plek geboden wordt. Daarom zien wij een oplossing in verbeterde doorverwijssystematiek en staan we achter de beweging de juiste zorg op de juiste plek, waarin ook digitale zorg een plaats heeft. Hiervoor kijken we ook naar de bekostiging van digitale zorg.

De VVD pakt arbeidsmarktproblematiek in de ggz aan door te investeren in opleidingen voor ggz-professionals, maar ook door de zorg anders te organiseren en anders te financieren. De ggz moet een aantrekkelijke sector zijn om in te werken. Dat betekent wat de VVD betreft onder andere minder administratie, meer zeggenschap en meer doorgroeimogelijkheden.

Op dit moment is ons programma nog niet definitief en kunnen we nog niet zeggen hoe de begroting eruit komt te zien om de toegang tot de geestelijke gezondheid te verbeteren.

Het CDA over wachtlijsten & toegankelijkheid

Lang wachten verergert de kwaal, doet een zwaar beroep op de omgeving en leidt uiteindelijk tot zwaardere en duurdere zorg. Dit constateert de Algemene Rekenkamer. Hier is het CDA het mee eens. Daarom moeten er voldoende plekken zijn voor de complexe specialistische zorg. Het CDA heeft ook diverse moties in gediend om wachtlijsten aan te pakken. Het organiseren van doorzettingsmacht is een hele belangrijke maar het CDA vindt dat dat nog beter van de grond moet komen.

Het CDA is een groot voorstander van E-health en denkt ook dat in de GGZ  gesprekken via de computer bij kunnen dragen aan het afnemen van wachtlijsten. Bepaalde vragen op mentaal gebied kunnen prima en vaak beter via E-health. In plaats van 1 keer per twee weken lang contact 2 x per week kort contact kan beter helpen.

De onheldere verantwoordelijkheidsverdeling zorgt ervoor dat zowel gemeente als zorgverzekeraar zich niet altijd voldoende verantwoordelijk voelen voor het investeren in preventie. Het gevolg kan zijn dat geen van de partijen investeert in preventieve interventies. Door een duidelijkere verantwoordelijkheidsverdeling zoals uitgelegd bij het thema preventie over het opzetten van regionale preventiefondsen, kunnen vroeg signalering en mentale gezondheidsbevordering eerder worden opgepakt.

De zorg moet beschikbaar, betaalbaar en bereikbaar zijn. Dat betekent o.a. voor de ggz dat zorg op de juiste plaats moet worden ingezet zodat de complexe zorg bereikbaar en beschikbaar blijft voor die mensen die dat nodig hebben. Daarbij kan E-health helpen om de zorg voor meer mensen beschikbaar te houden. Dat zie je bijvoorbeeld bij depressie: tijdig behandelen kan voorkomen dat mensen dieper in een depressie wegzakken. Dus moeten huisartsen en POH-ggz beter opgeleid worden om dit te herkennen.

Het CDA heeft ook voor een aantal amendementen gestemd extra personeel voor de ggz op te leiden. En ook digitalisering kan bijdragen dat zorgmedewerkers meer zorg en of ondersteuning kunnen leveren.

De doorrekening van het verkiezingsprogramma is nog niet beschikbaar, hierdoor heeft het CDA nog geen concrete begroting voor de ggz.

De D66 over wachtlijsten & toegankelijkheid

D66 wil centrale of regionale regie van de wachtlijsten door verzekeraars, zodat ggz-aanbieders samen kijken waar de beste behandeling moet plaatsvinden en of mensen niet dubbel of verkeerd op wachtlijsten staan. Indien mensen door de basis GGZ doorverwezen worden naar gespecialiseerde GGZ, kunnen zij onverhoopt op een wachtlijst terechtkomen. In dat geval dient de basis GGZ de zorg voort te blijven zetten tot de zorg bij de gespecialiseerde GGZ van start gaat. Mensen met een hulpvraag mogen niet zonder hulp komen te zitten wanneer zij doorverwezen worden.

We versterken de rol van de NZa en de Autoriteit Consument en Markt (ACM). De NZa moet op tijd ingrijpen bij het niet naleven van de zorgplicht door zorgverzekeraars. Ook in krimpregio’s moet voldoende kwalitatief hoogwaardig zorgaanbod gegarandeerd zijn.

Omdat de wachtlijsten met name bij de gespecialiseerde ggz zit en omdat de uitstroom van patienten in de complexe GGZ erg laag is wil D66 ook in zetten op de uitstroom en betere beschikbaarheid van zorg. Herdiagnostiek, zoals bij GGNet, brengt inzichtelijk dat patiënten niet altijd de juiste zorg krijgen, vooral door verkeerde of verouderde diagnostiek. Het stimuleren van dergelijke programma’s past binnen een project Zinnige Zorg en Juiste Zorg op de Juiste plek.

Bekostiging speelt ook een rol zo is laatste ook beschreven door de Rekenkamer. Op dit moment is het voor zorgaanbieders financieel aantrekkelijk zich vooral te richten op patiënten met minder zware problemen. Zo zijn patiënten met zwaardere klachten de dupe. D66 steunt de plannen om de bekostiging te veranderen. We moeten een manier vinden om de bekostiging van de zorg aan te sluiten bij de complexe problemen die nu eenmaal voorkomen in de ggz.

Jeugd GGZ: D66 wil dat de jeugd-ggz wordt bekostigd via de Zorgverzekeringswet. Op die manier zijn afzonderlijke gemeenten niet meer hoofdverantwoordelijk voor deze complexe groep jongeren en sluit de zorg beter aan bij de ggz voor volwassenen. Zo kan het ook aansluiten bij de wachtlijstproblematiek (én inzichtelijkheid).

Arbeidsproblematiek. De druk bij psychiaters in loondienst loopt op. Daarom wil D66 het werk in loondienst aantrekkelijker maken.

In de coronacrisis is de nijpende situatie in de GGZ alleen maar erger geworden. De voorgestelde oplossingen zullen ook uitkomst bieden voor de stapeling van problemen. Alleen omdat niet alles snel te regelen is, is D66 van mening tijdens de coronacrisis vooral in te zetten op preventie. Denk hierbij ook aan suïcidepreventie omdat onderzoek heeft aangetoond dat bij een economische crisis het aantal suïcides stijgt. We moeten daarbij ook eerlijk zijn dat we niet op korte termijn extra hulpverleners plots hebben om méér zorg beschikbaar te krijgen. Publiekscampagnes helpen ook om aan mensen duidelijk te maken dat de zorg doorgaat en dat ze ook terecht kunnen bij bijvoorbeeld hun huisarts of instanties.

Inzetten op vroegsignalering, preventie, suïcidepreventie en publiekscampagnes helpen om in te zetten op mentale gezondheidsbevordering tijdens de coronacrisis. Daarnaast moet het streven zijn om slim corona beleid.

Preventie is, net als bij de somatische zorg, de sleutel hier om instroom te voorkomen. Niet alle klachten van mentale gezondheid hebben daarnaast baat met ggz. Soms is lokale ondersteuning in de eigen omgeving, via herstelacademies én schuldenaanpak, beter aangewezen. De gemeente krijgt dus een grotere rol. Ook is D66 voorstander dat de huisartsenpraktijk beter geëquipeerd wordt om te gaan met dergelijke problemen, inclusief verslavingsproblematiek. Door in te zetten op goede diagnostiek vooraf, ook bij de psychiatrie, kan onnodige zorg of langdurige zorg voorkomen (hervorming van de bekostiging kan hierbij helpen). Het stimuleren van zinnige zorg speelt ook bij de somatische zorg en hiervan is D66 groot voorstander. Ten opzichte van innovatie. Nieuwe aanbieders moeten ruimte krijgen bij de zorgverzekeraar. Hierover moeten zorgverzekeraars afspraken maken met bestaande partijen en willen we dat zij in de inkoop een aspirantstatus bieden voor nieuwe innovatieve aanbieders zodat zij niet richting ongecontracteerde zorg bewogen worden. D66 vindt dat formele blokkades tot het verlenen van innovatieve zorg (zoals de eis om een patiënt in het echt te zien) waar mogelijk te schrappen.

D66 wil zorginnovaties de komende jaren extra stimuleren. Gelet op de steeds verder stijgende zorgbehoefte in combinatie met de tekorten op de arbeidsmarkt, is een versnelde ontwikkeling en implementatie van arbeidsbesparende innovaties de komende jaren namelijk essentieel.

Iets van de lange adem misschien, maar om vroeg te beginnen met adequate zorg (ook op jonge leeftijd) kan leed later voorkomen. Daarom krijgt elke school een zorgteam.

In de psychiatrie werken nu te veel mensen als zelfstandige. Daardoor zijn crisiszorg en andere diensten niet goed te vullen. De druk bij psychiaters in loondienst loopt op. Daarom wil D66 het werk in loondienst aantrekkelijker maken.

D66 vindt dat er goed moet worden gekeken naar het aantal benodigde plekken voor psychologen omdat zij werk van psychaiters uit handen kunnen nemen én er momenteel een tekort is aan psychologen.

Arbeidsproblematiek speelt breed in de zorg. Veel mensen verlaten de zorg ook vanwege de hoge werkdruk, weinig doorgroeimogelijkheden, zeggenschap, autonomie, de administratieve lasten en het onregelmatig werken (inclusief balans werk/privé). Dit is voor de ggz ook zeer herkenbaar. D66 wil dit breed aanpakken. De waardering van personeel in publieke domein moet onder de loep worden genomen.

De ruimte voor loonstijging in de zorg is gekoppeld aan de loonstijging in de marktsector. Wij garanderen dat dit zo blijft.

Goed werkgeverschap is van groot belang. We willen meer oog voor de zorgmedewerker. Dit voorkomt de uitstroom en vergroot het werkplezier. De overheid stimuleert werkgevers om mensen inspraak te geven in het werkrooster, opleidingen aan te bieden en meer variatie in vaste contracten mogelijk te maken

We willen de administratieve lasten inperken. Bij de bestrijding van de coronacrisis is het vertrouwen gegeven aan de professional. Dit moeten we vasthouden.

D66 wil investeren in preventie. Niet alleen via de zorgbegroting, maar ook door te investeren in beter onderwijs, armoedebestrijding, inkomenszekerheid, een groene leefomgeving en gezond werken. Ook willen wij investeren via gemeenten, en dat er goed wordt gekeken of het budget voor de jeugdzorg voldoende is. Door vroeg goed te investeren komt er ruimte voor toegankelijke geestelijke gezondheidszorg later in de keten.

GroenLinks over wachtlijsten & toegankelijkheid

Het is onverteerbaar dat mensen met een ernstige psychische hulpvraag niet de zorg krijgen die nodig is. Het aanpakken van de wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg is voor GroenLinks topprioriteit. Om de wachtlijsten in de ggz duurzaam op te lossen moeten we toe naar minder marktwerking en meer samenwerking. De coronacrisis toont wederom aan: samen kunnen we meer bereiken dan in ons eentje.

We willen zorgverzekeraars omvormen tot publieke zorgfondsen. Iedere zorgregio maakt met alle relevante zorg- en welzijnspartijen concrete afspraken over de organisatie en kwaliteit van de zorg. Hierdoor brengen we de eindregie weer terug bij de overheid en stimuleren we de samenwerking tussen verschillende instellingen en behandelaren. De financiering van de geestelijke gezondheidszorg willen we bovendien aanpassen zodat er nooit meer sprake kan zijn van ‘onrendabele patiënten’.

Het moet lonen om problemen te voorkomen, daarom oormerken we binnen iedere zorgregio budget voor preventie. Dit draagt wezenlijk bij aan het terugdringen van psychische problemen, het aanmoedigen van een gezonde leefstijl, het terugdringen van middelengebruik en het weerbaarder maken van jongeren. Het behandelen van mensen met een ernstige psychische aandoening vraagt om extra expertise. GroenLinks heeft vanuit de oppositie voor mekaar gekregen dat er wordt geïnvesteerd in landelijke behandelcentra in de (jeugd) ggz zodat deze kwetsbare groepen beter worden geholpen. We willen dat in de toekomst aanvullende financiering vrijkomt voor deze landelijke centra.

Om de personeelstekorten in de ggz op te lossen investeren we in meer opleidingsplekken voor onder meer gz-psychologen en maken we het vak weer aantrekkelijk door de laagste salarissen te verbeteren en zorgverleners weer baas te maken over het eigen werk. Eén van de grootste ergernissen voor zorgverleners is de bureaucratie. Door zorgverzekeraars om te dopen in publieke zorgfondsen krijgen zorgprofessionals niet meer te maken met meerdere zorgverzekeraars waardoor ze veel minder tijd hoeven te besteden aan administratie en registratie.

De SP over wachtlijsten & toegankelijkheid

De wachtlijsten in de GGZ is de SP al lang een doorn in het oog. Mensen die zorg nodig hebben moeten deze zorg ook (zo snel mogelijk) krijgen. De aanpak van deze wachtlijsten is tot op heden helaas niet succesvol. Aangezien zorgverzekeraars een zorgplicht hebben en de SP vindt dat zorgverzekeraars zich aan deze plicht dienen te houden heeft de SP in november 2020 het kabinet via een motie opgeroepen om tot harde afspraken met de zorgverzekeraars te komen, de SP is teleurgesteld dat deze motie niet is aangenomen.

In de aanpak van de wachtlijsten in de GGZ zijn voldoende aanbod, budget en professionals nodig. Zo mag er niet bezuinigd worden op de ggz, mag het aantal bedden in instellingen niet verder afgebouwd worden in ieder geval totdat de opbouw van ambulante voorzieningen aantoonbaar op orde is en dienen de adviezen van het Capaciteitsorgaan voor de beroepen in de geestelijke gezondheid opgevolgd te worden (aangezien er de afgelopen jaren sprake is geweest van een achterblijvende instroom zijn bepaalde tekorten opgelopen).

De PvdA over wachtlijsten & toegankelijkheid

De huidige wachtlijsten in de ggz en verslavingszorg zijn onacceptabel. Het kan niet zo zijn dat mensen die dringend hulp nodig hebben niet geholpen kunnen worden. Ook kan het niet zo zijn dat behandelingen alleen toegankelijk zijn aan de andere kant van het land. Op dit moment geldt te vaak dat hoe complexer de problematiek hoe langer de wachttijd. Het begint met investeren in voldoende en goed opgeleid personeel. Daarom trekt de PvdA extra middelen uit om de wachtlijsten terug te dringen en stellen we een maximale wachttijd in. De minister van VWS moet in het uiterste geval een aanwijzing kunnen geven wanneer het instellingen niet lukt om de wachtlijsten en toegankelijkheid op orde te krijgen.

Medewerkers in de ggz ervaren een hoge werkdruk, zij draaien veel diensten en worden daarvoor onvoldoende betaald. Door de werkdruk en de beloning van zorgmedewerkers te verbeteren zullen meer mensen voor de zorg willen kiezen; door meer zorgmedewerkers aan te stellen is er meer tijd voor de patiënt/cliënt en zullen wachtlijsten verminderen. Hier wordt extra geld voor vrijgemaakt en gaat niet ten kosten van de huidige begroting van de ggz.

Ambulante ggz is onvoldoende van de grond gekomen, terwijl het aantal ggz plaatsen wel is afgebouwd. Wij willen dat er voldoende plaatsen beschikbaar zijn, ambulant of intramuraal, zodat wachtlijsten niet aan de orde zijn.

De financiële prikkel voor instellingen om zich vooral te richten op cliënten met lichtere problematiek moet weggenomen worden. Specialistische ggz moet landelijk geregeld worden en voldoende capaciteit bieden voor de zorgvraag.

Door de coronacrisis is er een grote kans dat de hulpvraag toeneemt. Daarom is het van groot belang om de extra kosten die gemeenten maken ook te vergoeden net zoals bij andere extra uitgaven is gedaan die veroorzaakt zijn door de coronacrisis. Om de druk enigszins te verlichten is het zo spoedig mogelijk uitrollen van een preventieoffensief ook van groot belang. Gemeenten kunnen nu al aan de slag om bij onderwijsinstellingen leerlingen te wijzen op de gevaren en hen te helpen een goede balans aan te brengen. Hier hoort ook het op tijd signaleren van problemen bij.

De ChristenUnie over wachtlijsten & toegankelijkheid

Voor diagnosegroepen voor wie de wachttijd structureel te hoog ligt, krijgt de overheid een sterkere rol om zorgvraag en zorgaanbod beter in balans te brengen.

Partijen in de regio maken afspraken om de beste triage en toegang tot zorg te bieden. Landelijke partijen zorgen voor een adequaat en landelijk dekkend systeem met een bovenregionaal aanbod voor patiënten met een hoogcomplexe zorgvraag die niet binnen de eigen regio geholpen kunnen worden. De financiering hiervan wordt geregeld op basis van beschikbaarheid en niet op basis van gebruik.

Wij pleiten voor een breed maatschappelijk gesprek over geestelijke gezondheidszorg en psychische problematiek. Het (verder) medicaliseren van menselijke moeilijkheden is lang niet altijd de juiste weg. We hebben ook meer betrokkenheid bij elkaar en weerbaarheid bij tegenslag nodig. Het versterken van sociale verbanden, zelfhulpmodules, inzet op preventie en inzet van wijkteams, kunnen helpen om mensen en hun omgeving weerbaarder te maken tegen een psychische disbalans die zich voor kan doen. We zetten de mens centraal en niet de aandoening.

Er komen meer praktijkondersteuners ggz bij huisartsenpraktijken, zodat op een laagdrempelige manier wordt bekeken wat de goede aanpak is van klachten.

Voor veel professionals is de klinische en acute zorg steeds minder aantrekkelijk om te werken vanwege de enorme verantwoordingsdruk. Het werk bij organisaties die zich richten op lichtere vormen van ggz-zorg biedt vaak meer vrijheid en is beter te plannen. Dit leidt tot grote tekorten in de klinische en acute ggz. Dat moet anders: vertrouwen in de professionaliteit van zorgverleners wordt het uitgangspunt.

De Partij voor de Dieren over wachtlijsten & toegankelijkheid

Een toegankelijke, inclusieve gezondheidszorg op maat wordt het uitgangspunt. Wachtlijsten en wachttijden in de GGZ dringen we terug door te investeren in genoeg (vergoede) omscholings- en opleidingsmogelijkheden, vermindering van administratieve lasten, en vermindering van kosten door professionals te stimuleren in loondienst te gaan. In de tussentijd zorgen we voor voldoende overbruggingszorg en meer (tijdelijke) opnameplaatsen en crisisbedden.  De GGZ wordt onderdeel van de zorg in elke buurt.

Verschillen tussen gemeenten in aanbod en kwaliteit van jeugdhulp zijn onaanvaardbaar. De decentralisatie ging gepaard met onverantwoorde bezuinigingen. We zorgen dat elke gemeente voldoende middelen heeft voor een goed georganiseerde jeugdzorg. De wachtlijsten in de jeugdzorg worden actief aangepakt.

Niemand hoeft op straat te slapen. In elke gemeente zijn voldoende gratis slaapplaatsen, ook voor dak- of thuislozen die zelfredzaam zijn. Bij slecht weer en kou mag een huisdier nooit een weigeringsgrond vormen voor opvang van de dakloze: ook voor huisdieren wordt een passende plaats gezocht, bijvoorbeeld in het asiel als het niet in de daklozenopvang kan.

De bezuinigingen, privatisering en marktwerking hebben ervoor gezorgd dat de zorg vooral draait om winstmaximalisatie. Dat gaan we veranderen. We willen handen aan het bed, en niet achter een computer om verslagen in te vullen. Absurde beloningen, winstuitkeringen en bonussen aan de top van de zorg schaffen we meteen af. Managementlagen worden ingekrompen waar dat kan, en het vrijgekomen budget wordt geïnvesteerd in mensen die zorg verlenen. Dit moet een aangename werkomgeving zijn. De uitstroom in de zorg is echter te hoog. Een groot deel van de zorgmedewerkers haakt na een paar jaar in de zorg af en komt niet meer terug We investeren flink in zorgverleners: ruimte voor (bij)scholing en goede arbeidsvoorwaarden zijn vanzelfsprekend. De salarissen gaan omhoog. Zorgmedewerkers krijgen meer te zeggen over de inhoud van hun werk en werkroosters. Zo wordt het ook voor jongeren aantrekkelijker om een baan in de zorg te kiezen én er ook te blijven.

Zo wordt de zorg ook voor patiënten een aangenamere omgeving. Meer aandacht en keuzevrijheid voor patiënten leidt tot kwalitatief betere zorg. Daarom gaan we ook inzetten op kleinschalige basiszorg. We zorgen voor voldoende overbruggingszorg en meer (tijdelijke) opnameplaatsen.  De GGZ wordt onderdeel van de zorg in elke buurt. Het sociaal werk moet daarbij beter gefaciliteerd en meer geïntegreerd worden in het zorgaanbod. Ook hier geldt; waar sociaal werkers psychosociale klachten op tijd herkennen, kunnen ergere problemen voorkomen worden.

Het is van essentieel belang dat we onze omgeving zo inrichten dat we echt tot rust kunnen komen en we onze psychische gezondheid sterker maken. De ratrace en het constant alert zijn maken plaats voor rust en zorg voor elkaar.

Er komt een breed plan van aanpak voor psychische gezondheid waarbij naast ervaringsdeskundigen, zorgprofessionals ook het onderwijs, werkgevers- en werknemersorganisaties betrokken worden. Ook is een integrale aanpak voor suïcidepreventie (in onderwijs, zorg en op sociaaleconomisch terrein) is nodig om het aantal zelfdodingen terug te dringen.

Het zorgsysteem moet beter worden ingericht op hulp en begeleiding om de eigen gezondheid te versterken. Initiatieven gericht op zelfherstel, lotgenotencontact, voor jongeren zoals @ease, kunnen hier, heel laagdrempelig, juist bij helpen. De overheid erkent, stimuleert en ondersteund dit soort initiatieven op lokaal niveau.

Eén op de zes werkenden werkt in de zorg. Dit moet een aangename werkomgeving zijn. De uitstroom in de zorg is echter veel te hoog. Een groot deel van de zorgmedewerkers haakt al snel af en komt niet meer terug. Absurde beloningen, winstuitkeringen en bonussen aan de top van de zorg schaffen we meteen af. Managementlagen worden ingekrompen waar dat kan, en het vrijgekomen budget wordt geïnvesteerd in mensen die zorg verlenen. De managementlagen worden ingekrompen en we roepen de bureaucratie een halt toe. We willen meer hulpverleners in de directe zorg en aan het roer, met bijpassende loonsverhoging en verminderde werkdruk. We investeren flink in zorgverleners: ruimte voor (bij)scholing en goede zorg zijn vanzelfsprekend. De salarissen gaan omhoog. Zorgmedewerkers krijgen meer te zeggen over de inhoud van hun werk en werkroosters. Zo wordt het ook voor jongeren aantrekkelijker om een baan in de zorg te kiezen én er ook te blijven. Marktwerking heeft geleid tot geldverspilling, terwijl de financiering van de zorg onder druk staat. Er komt een taskforce om verspilling in de zorg op alle fronten tegen te gaan en perverse prikkels af te schaffen.

Wij kiezen voor een welzijnseconomie, dat in dienst staat van een gelijkwaardige maatschappij waarin we leven in harmonie met elkaar en de natuur. De welvaart van de één gaat dan niet meer ten koste van het welzijn van de ander. Kwetsbare waarden worden beschermd, en de belangen van grote, vervuilende bedrijven worden daaraan ondergeschikt gemaakt.
Dit is de enige economie die houdbaar is, omdat deze economie binnen de draagkracht van de Aarde blijft en sociaal rechtvaardig is. Niet groei moet het doel zijn, maar het welzijn van mens, dier en planeet.

Dit betekent concreet dat er voldoende middelen worden vrijgemaakt om de toegang tot de geestelijke gezondheid te verbeteren. Geestelijke gezondheid raakt zoveel beleidsterreinen. Zowel het ministerie van VWS maar ook het ministerie van OCW, SZW, BZ en zelfs het ministerie van LNV zijn hierbij belangrijk.

De SGP over wachtlijsten & toegankelijkheid

De wachtlijsten in de ggz baren de SGP zorgen. Bovenop de bestaande wachtlijstenproblematiek is de verwachting dat door de coronacrisis de hulpvraag van mensen met psychische problemen toeneemt. Aan het terugdringen van de wachtlijsten moet de komende kabinetsperiode prioriteit worden gegeven. Er moeten op regionaal niveau afspraken gemaakt worden over de beschikbaarheid en bereikbaarheid van acute ggz. De SGP wil dit betrekken bij de totstandkoming van regionale spoedposten voor acute medische hulpvragen. Op regionaal niveau moet er een doorzettingsmacht komen voor complexe zorgvragen. Voor zorgvragen die regio-overstijgend zijn, moet landelijke coördinatie komen. Achter de wachtlijsten gaat een ingewikkeld arbeidsmarktvraagstuk schuil. Door betere arbeidsvoorwaarden en minder administratieve rompslomp moeten meer mensen kiezen voor een baan in de ggz.

Gegeven de impact van de coronamaatregelen zullen gemeenten zullen de komende jaren extra aandacht moeten hebben voor (mentaal) welbevinden van inwoners. Extra inzet op het tegengaan van bijvoorbeeld eenzaamheid is nodig. De toegankelijkheid van ggz moet ook in coronatijd gewaarborgd blijven. De SGP heeft samen met D66 een motie ingediend die het kabinet oproept om te bevorderen dat face-to-face-behandelingen in de geestelijke gezondheidszorg mogelijk blijven, ook wanneer er sprake is van forse beperkingen door de coronamaatregelen.

De verwachting is dat de ook de hulpvraag van mensen met suïcidale neigingen zal toenemen, door de coronamaatregelen en door de economische crisis. De SGP pleit daarom voor verhoging van het budget van Stichting 113 Zelfmoordpreventie. Dankzij een amendement van SGP en ChristenUnie wordt het wetenschappelijke onderzoeksprogramma suïcidepreventie de komende jaren voortgezet. Het programma heeft als doel kennis op te leveren om het aantal suïcides in Nederland te verminderen. Daarbij beoogt het programma dat de opgedane kennis ook daadwerkelijk wordt geïmplementeerd in de praktijk en stimuleert het de samenwerking rond dit thema.

[1] https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2020Z19918&did=2020D42838
[2] https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2020Z18884&did=2020D40871

De Piraten Partij over wachtlijsten & toegankelijkheid

Om de wachtlijsten in de GGZ en verslavingszorg op te lossen moeten de arbeidsvoorwaarden van alle medewerkers verbeteren. Zonder goede arbeidsvoorwaarden zal het niet lukken om extra personeel aan te trekken. Aangezien het tekort groot is zal dit niet voldoende zijn. De GGZ moet gericht mensen aantrekken.

De wachtlijsten in de jeugd-GGZ laten zien hoezeer de decentralisatie heeft gefaald. De kwaliteit van zorg is afhankelijk geworden van de aanwezige expertise in de gemeenten. De onderlinge verschillen in budgetten, toegankelijkheid en kwaliteit zijn groot. Gemeentes stellen ieder afzonderlijk een zorgpakket samen; er is sprake van rechtsongelijkheid omdat de zorg afhangt van de postcode. Jeugd-GGZ is gespecialiseerde zorg die niet bij de gemeente moet liggen maar waar landelijk beleid voor moet zijn. Wanneer deze stap is gezet kan ook daar het personeelstekort effectief worden opgelost.

Omdat het personeelstekort in de GGZ niet van de een op de andere dag oplost is het nodig om extra maatregelen te nemen zodat de verhoogde hulpvraag door corona kan worden opgevangen. Zo willen wij dat het ambulante veld (o.a. praktijkondersteuners van de huisarts GGZ, wijkteams, jeugdteams, maatschappelijk werk) meer outreachend gaat werken. Hiervoor zal wel voor deze groepen extra scholing nodig zijn en verbeterde arbeidsvoorwaarden.

Stimulering van het ambulante veld (o.a. praktijkondesteuners van de huisarts GGZ, wijkteams, jeugdteams, maatschappelijk werk) meer outreachend te laten werken. Daarvoor is specifieke scholing en verbetering van de arbeidsvoorwaaren nodig. Daarnaast zijn korte lijnen met gespecialiseerde GGZ onmisbaar. Snelle en gestructureerde intakes zijn essentieel, opdat de wachttijden voor adequate therapie worden teruggebracht. Daarbij is het werven van personeel onmisbaar.

De Piratenpartij wil meer preventie; door betere voorlichting over psychische klachten in de media en via gezondheidsdiensten van bedrijven en opleidingen er voor zorgen dat de instroom in de GGZ afneemt. We vragen ons af hoe het komt dat zo veel Nederlanders psychische klachten ontwikkelen en hoe we de samenleving moeten veranderen om dit percentage terug te brengen. Het verminderen van de prestatiedruk is hier onderdeel van.

Om de wachtlijsten in de GGZ en verslavingszorg op te lossen moeten allereerst de arbeidsvoorwaarden van alle medewerkers verbeteren. Zonder goede arbeidsvoorwaarden zal het niet lukken om extra personeel aan te trekken. Aangezien het tekort aanzienlijk is zal dit echter niet voldoende zijn. De GGZ moet gericht mensen gaan aantrekken.

Om interventies duidelijker, inzichtelijker en toegankelijker te maken zijn onderzoeken naar de effectiviteit van de behandeling nodig. Ineffectieve behandelingen moeten niet worden doorgefinancierd, maar worden stopgezet. Patiënten en zorgbehoevenden moeten meer invloed op hun behandeling krijgen.

De Piratenpartij wil transparante financiering, vanuit één ministerie, met een toereikend budget voor zowel de toegang tot als de kwaliteit van de GGZ. Een percentage is nog niet vast te stellen.

JONG over wachtlijsten & toegankelijkheid

Zoals toegelicht bij onze standpunten over preventie: hervormingen zullen noodzakelijk zijn

Om te zorgen dat er genoeg ondersteuning en mentale/psychische hulp beschikbaar is het belangrijk om online hulp door middel van Face to Face gesprekken aan te bieden en fysieke inloop-locaties waar jongeren over hun problemen kunnen praten. Dit is er al, maar veel te weinig. Een jongere die behoefte heeft aan fysieke locatie uit Leeuwarden, moet niet hoeven te reizen naar Groningen. Of regel – in verband met de lockdown – ambulante zorg.

Er moet meer budget vrijkomen om de noodzakelijke hervormingen te kunnen doorvoeren. Er moet meer personeel komen werken waardoor de werkdruk verminderd.

Vanuit Partij Jong willen we meepraten om beslissingen duurzamer en toekomstgerichter te maken. De belangen van jongeren moet meegewogen worden. Jongeren hebben frisse en creatieve ideeën.

Wij zien – ook op basis van onze achterban – dat preventie het allerbelangrijkst is. Daarmee voorkom je veel problemen; nu en in de toekomst. Hopelijk verdient een investering daar in nu zich op de langere termijn terug.

BIJ1 over wachtlijsten & toegankelijkheid

Op dit moment zijn de wachtlijsten voor mentale gezondheidszorg veel te lang. Dit is levensgevaarlijk voor veel mensen, en we moeten dit tegengaan. Dit doen we onder andere door de werk- en regeldruk in de zorg flink te verminderen. Administratieve taken worden overgezet naar gespecialiseerd personeel, zodat zorgverleners meer tijd kunnen besteden aan de mensen die de zorg zo hard nodig hebben. Ook zorgen we ervoor dat het zorgbudget naar de zorg gaat, in plaats van de organisatie daarvan. Dit doen we door onnodige managementlagen uit de zorg te halen, en het geld dat vrijkomt in de zorg te stoppen. Daarnaast moet de financiering van de GGZ losgekoppeld van diagnoses. Op deze manier stoppen we niet alleen de doorgeslagen diagnostisering, maar zetten we ook een stap in de richting van een GGZ met minder wachtlijsten, waar de mens centraal staat, niet het label.

BIJ1 staat voor een zorgstelsel dat toegankelijk is voor iedereen. Om dit waar te maken, moet de zorg anders geregeld. Het mag geen winstmodel zijn, want zo staat niet de mens, maar het geld voorop. Daarom zetten we een Nationaal Zorgfonds op dat alle zorg betaald, en schaffen we de eigen bijdrage af. Zorgaanbieders komen in publieke handen, zodat we geen geld verliezen aan managers, commercie en winst, en het geld kunnen investeren in kwalitatieve zorg. Ook gaat de ‘harde knip’ uit de jeugdzorg. Zorg kan niet ineens stoppen als je 18 wordt, maar mag pas stoppen wanneer de ‘Big 5’ van bestaanszekerheid voor de jongere geregeld is.

Volt over wachtlijsten & toegankelijkheid

Volt ergert zich aan de grote toename van het aantal zorgaanbieders als gevolg van de marktwerking. De administratiedruk en het mede daardoor afgenomen werkplezier hebben hoogopgeleide professionals uit de instellingen gejaagd richting particuliere zorginstellingen of solopraktijken. Pervers te noemen is de bijkomstigheid dat dat ook nog eens voordeliger was voor de zorgverzekeraar: de kosten voor een solistisch werkende professional hoeven immers niet opgeplust te worden met overheadkosten. De solistisch werkende specialist kan geen zorg bieden aan de ernstiger patiënten die meestal multidisciplinaire zorg nodig hebben. Volt wil herstel van de adequate verdeling van kennis en ervaring door verlaging van de administratiedruk en bevordering van het werkplezier inclusief life long leren.

De regie en bekostiging van de jeugd-ggz werd in 2015 overgeheveld naar de gemeenten met een enorme bezuinigingsslag die de gemeenten tot op de dag van vandaag vleugellam heeft gemaakt. Daarbij kwam een gebrek aan inhoudelijke kennis bij de gemeenteambtenaren die belast werden met de uitvoering van de Jeugdwet. Volt blijft het een goed idee vinden dat de ggz in de buurt van de jongere geleverd wordt, maar de meer specialistische zorg dient regionaal geleverd en gefinancierd te worden waarbij voorkomen moet worden dat zorginstellingen met tig gemeenten contracten moeten sluiten. Hoe complexer de benodigde zorg, hoe meer gebundeld de kennis moet zijn ter leniging van de problemen, zodat jongeren niet van het kastje naar de muur gestuurd worden; de specialist aan de voordeur.

De toegankelijkheid dient verbeterd, het opleidingsniveau van de psychosociale zorgverleners dient verbeterd, de complexe organisatiestructuur kan veel eenvoudiger.

Met e-health-voorzieningen dient iedere burger vertrouwd gemaakt te worden (zoals iedereen de weg vindt met google-maps). Openbare/preventieve gezondheidszorg wordt geleverd door de GGD’s, maar dient te worden uitgebreid met adequate ggz-functie.

Volt wil de ggzorg organiseren conform de somatische zorg: 

  • eerstelijns ggz (POH-ggz’s in de huisartspraktijk; die kunnen gemakkelijk overleggen met specialistische zorgverleners om verwijzingen te indiceren); adequate afstemming tussen deze functionarissen en die in de wijkteams: er wordt momenteel teveel langs elkaar heen gewerkt.
  • ggz-instellingen voor ‘algemene’ ggz waartoe de eerstelijns hulpverlening niet toegerust is bijv. omdat medicatie voorgeschreven moet worden (depressieve en angstklachten, gedragsstoornissen, ernstiger persoonlijkheidsproblemen etc.); ook FACT-teams en dagbehandeling vallen onder deze instellingen.
  • regionale specialistische ggz-instellingen voor specialistische ggz: complexe problematiek, klinische spoed/gedwongen opname, multidisciplinaire aanpak etc.

Betere verdeling van hoog-gespecialiseerde professionals (zowel psychiaters alsook psychiatrisch verpleegkundigen en klinisch psychologen) voor complexe problemen en algemeen gespecialiseerde professionals voor algemene ggz. Betere carrière-vooruitzichten, betere honorering.

Volt kan niet op voorhand aangeven welk percentage van de begroting hieraan besteed moet worden. Het is verstandiger in overleg met professionals uit de ggz vast te stellen welke maatregelen noodzakelijk zijn, te bepalen hoe deze gefinancierd kunnen worden en die dan te implementeren. Vervolgens is het zaak te monitoren wat de effecten van de maatregelen zijn om zo nodig bij te sturen. Ggz-problemen gaan altijd gepaard of worden gecompliceerd door onderwijsproblemen, huisvestingsproblemen, justitiële problemen. Vanuit de ministeries van Onderwijs, Volkshuisvesting en Justitie en Veiligheid zal mee gefinancierd moeten worden.

Code Oranje over wachtlijsten & toegankelijkheid

De bezuinigingen in de GGZ moeten met grote spoed worden teruggedraaid. De wachttijden zijn een bizar gegeven, net als de overlast in de woonwijken van ‘verwarde personen’, die overigens deze personen niet te verwijten valt. Ook de politie is daar niet voor toegerust. Het is pijnlijk duidelijk geworden dat de afgelopen jaren de verkeerde financiële keuzen zijn gemaakt.
Corona maakt dit allemaal niet beter. We moeten voorkomen dat we ‘post-Corona’ alleen denken aan de economie (hoewel die ook belangrijk is). Welzijn, welbevinden en mentale gezondheid vragen alle hens aan dek. Het budget voor de GGZ moet daarom met tenminste 25-30 procent worden verhoogd.

Vergroot lettertype
Scroll naar top