Home Wat gaat de SGP doen binnen de GGZ?

Toekomstvisie

SGP: De geestelijke gezondheidszorg kampt al jaren met hardnekkige problemen. De wachtlijsten zijn lang. Er is onvoldoende passende begeleiding en behandeling voor mensen met (ernstige) psychische problemen. Tussen instellingen wordt onvoldoende samengewerkt en het ontbreekt vaak aan afstemming met maatschappelijke ondersteuning vanuit het sociaal domein. Deze problemen zijn zorgelijk, zeker omdat de vergaande coronamaatregelen grote impact hebben op de psychische gezondheid van veel mensen. De SGP wil daarom dat in de komende kabinetsperiode prioriteit wordt gemaakt van het op orde brengen van de toegang tot geestelijke gezondheidszorg en het verbeteren van samenwerking tussen aanbieders en gemeenten. Van grote waarde is zogenaamde ‘identiteitsgebonden zorg’. Ook in de ggz zal hier altijd behoefte aan blijven en moet er dus keuzevrijheid blijven bestaan.

Preventie en bevorderen mentale gezondheid

SGP: Zonder iets aan af te doen aan het uitgangspunt dat mensen zelf verantwoordelijk zijn voor de manier waarop zij invulling geven aan hun leven, kan de overheid gezond leven stimuleren en schadelijk gedrag ontmoedigen. Voorkomen is immers beter dan genezen. Een goede balans tussen werk en privé, ruimte voor lichamelijke en geestelijke ontspanning en gezonde voeding kunnen veel gezondheidsklachten voorkomen. Daar komt bij dat een ongezonde leefstijl niet alleen slecht is voor iemand zelf, maar vrijwel altijd ook negatieve gevolgen heeft voor diens familie, kinderen of vrienden.

Er kunnen uiteenlopende maatregelen worden genomen om te voorkomen dat mensen überhaupt, méér, of zwaardere zorg nodig hebben. Denk bijvoorbeeld aan aanpassingen in de leefomgeving, het tegengaan van roken, drugs- en alcoholgebruik, het stimuleren van bewegen, de aanpak van problematische schulden, preventieve bevolkingsonderzoeken en afspraken welke behandelingen bij de huisarts of juist in het ziekenhuis moeten plaatsvinden. Dat dit leidt tot gezonde mensen is winst, maar het kan bovendien leiden tot een forse vermindering van de collectieve zorgkosten.

De SGP heeft tijdens de coronadebatten regelmatig aandacht gevraagd voor de impact van de coronamaatregelen op het mentaal welbevinden van mensen. Stress, angst, eenzaamheid zijn fors toegenomen. Er is een SGP-motie aangenomen die oproept om bij besluitvorming over de coronamaatregelen de recentste inzichten over de sociaalmaatschappelijke gevolgen mee te laten wegen. In samenspraak met gemeenten moet het kabinet bezien hoe (mentaal) welbevinden van mensen kan worden vergroot.

We moeten voorkomen dat de ene partij de lasten van preventiemaatregelen draagt en de andere de baten opstrijkt. Dit vraagt om een duidelijke taak- en rolverdeling tussen de Rijksoverheid, gemeenten, zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Wetten en regels die samenwerking op het gebied van preventie belemmeren, worden weggenomen. De SGP wil een nationaal preventiefonds waaruit (onderzoek naar) preventieve gezondheidsmaatregelen gefinancierd kunnen worden. De Rijksoverheid, verzekeraars,  gemeenten en zorgaanbieders dragen hieraan bij.

Wachtlijsten & toegankelijkheid

De wachtlijsten in de ggz baren de SGP zorgen. Bovenop de bestaande wachtlijstenproblematiek is de verwachting dat door de coronacrisis de hulpvraag van mensen met psychische problemen toeneemt. Aan het terugdringen van de wachtlijsten moet de komende kabinetsperiode prioriteit worden gegeven. Er moeten op regionaal niveau afspraken gemaakt worden over de beschikbaarheid en bereikbaarheid van acute ggz. De SGP wil dit betrekken bij de totstandkoming van regionale spoedposten voor acute medische hulpvragen. Op regionaal niveau moet er een doorzettingsmacht komen voor complexe zorgvragen. Voor zorgvragen die regio-overstijgend zijn, moet landelijke coördinatie komen. Achter de wachtlijsten gaat een ingewikkeld arbeidsmarktvraagstuk schuil. Door betere arbeidsvoorwaarden en minder administratieve rompslomp moeten meer mensen kiezen voor een baan in de ggz.

Gegeven de impact van de coronamaatregelen zullen gemeenten zullen de komende jaren extra aandacht moeten hebben voor (mentaal) welbevinden van inwoners. Extra inzet op het tegengaan van bijvoorbeeld eenzaamheid is nodig. De toegankelijkheid van ggz moet ook in coronatijd gewaarborgd blijven. De SGP heeft samen met D66 een motie ingediend die het kabinet oproept om te bevorderen dat face-to-face-behandelingen in de geestelijke gezondheidszorg mogelijk blijven, ook wanneer er sprake is van forse beperkingen door de coronamaatregelen.

De verwachting is dat de ook de hulpvraag van mensen met suïcidale neigingen zal toenemen, door de coronamaatregelen en door de economische crisis. De SGP pleit daarom voor verhoging van het budget van Stichting 113 Zelfmoordpreventie. Dankzij een amendement van SGP en ChristenUnie wordt het wetenschappelijke onderzoeksprogramma suïcidepreventie de komende jaren voortgezet. Het programma heeft als doel kennis op te leveren om het aantal suïcides in Nederland te verminderen. Daarbij beoogt het programma dat de opgedane kennis ook daadwerkelijk wordt geïmplementeerd in de praktijk en stimuleert het de samenwerking rond dit thema.

[1] https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2020Z19918&did=2020D42838
[2] https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2020Z18884&did=2020D40871

Ambulantisering

De beddenreductie in de ggz moet gelijk opgaan met de opbouw van ambulante zorg en ondersteuning. De regering moet druk uitoefenen op gemeenten en zorgverzekeraars om hierover in regionaal verband goede afspraken te maken.

De SGP heeft bij de invoering van de dwangzorgwetten (Wvd en Wvggz) vraagtekens geplaatst bij de toegenomen administratieve lastendruk. Wat de SGP betreft, worden deze wetten aangepast door een aantal administratieve handelingen in de wet te vereenvoudigen of te schrappen. Tegelijkertijd: door dwangzorg te voorkomen, voorkom je ook administratieve lastendruk.

Kwaliteit van de zorg

De ggz is de afgelopen jaren versnipperd geraakt. De SGP pleit voor verdergaande ‘ontschotting’ van de financiering van zorg. Idealiter is er sprake van één type financiering per cliënt, afhankelijk van de levensfase en ernst van de zorgvraag. Een oplossingsrichting ligt in regionale samenwerking en visievorming. Op dit moment is ‘de regio’ echter vaak geen eenduidig geheel. Haast iedere zorgwet hanteert een eigen regio-indeling. Er is duidelijkheid nodig over welk type zorg op lokaal, regionaal, bovenregionaal of landelijk niveau moet worden georganiseerd. Hiervoor zijn afspraken tussen verzekeraars, gemeenten en Rijksoverheid nodig. Indien nodig moet dit ook wettelijk worden vastgelegd. Lokaal en regionaal kan worden gekeken hoe de samenwerking en financiering het beste kan worden vormgegeven, zodat de beste zorg kan worden verleend en de administratieve rompslomp afneemt.

De kwaliteit van zorg lijdt onder de administratieve lastendruk. Dit kan worden tegengegaan door uniformering van inkoop- en verantwoordingseisen, voor zowel de Zvw als de Wmo. Ook is het nodig om te komen tot een zorgvuldige digitale registratie en uitwisseling van patiëntgegevens is broodnodig, zodat informatie niet dubbel of onnodig hoeft te worden geregistreerd en medische missers kunnen worden voorkomen. Dit kan de administratieve lastendruk fors verminderen. Als privacywetgeving samenwerking tussen bijvoorbeeld gemeenten en zorgaanbieders in de weg staat, moet de wet worden aangepast. De overheid faciliteert een goede landelijke voorziening voor het uitwisselen van patiëntgegevens. Patiënten en cliënten krijgen online toegang tot hun medisch dossier, mits de veiligheid en de privacy goed gewaarborgd zijn.

Keuzevrijheid bevordert de kwaliteit van zorg. Mensen die van zorg afhankelijk zijn, moeten kunnen kiezen voor zorgverlening die past bij hun levensovertuiging en wensen. Bij de inkoop van zorg moet dit altijd gewaarborgd blijven. Er moeten in de zorg onderscheiden aanbieders zijn die passen bij de identiteit van een groep zorgvragers. De SGP vindt dat zorgverzekeraars en gemeenten daarom op een wijze en verstandige manier moeten samenwerken, zodat er ruimte blijft bestaan voor een divers zorgaanbod.

Beschikbaarheid woningen

Het aantal dak- en thuislozen is de afgelopen tien jaar verdubbeld. De SGP maakt zich daar grote zorgen over. De overheid dient een ‘schild voor de zwakken’ te zijn. De inzet moet zijn om dak- en thuislozen uit de maatschappelijke opvang te krijgen en te zorgen voor huisvesting. De belangrijkste opgave voor de Rijksoverheid, gemeenten en woningbouwcorporaties is daarom: meer goedkope woningen realiseren en met zorgaanbieders goede afspraken maken over bijhorende begeleiding.

Voorzichtigheid is geboden met de door-decentralisatie van beschermd wonen voor ggz-cliënten naar alle gemeenten in Nederland. Dit kan pas als er op regionaal niveau duidelijkheid is over de aanpak en de beschikbaarheid van plekken. Hetzelfde geldt voor de decentralisatie van de maatschappelijke opvang. Wat de SGP betreft, moeten deze twee veranderingen niet overhaast plaatsvinden en in ieder geval gelijk opgaan.

Ervaringsdeskundigheid

De inzet van ervaringsdeskundigen kan een belangrijke rol spelen in de hulpverlening aan mensen met een psychische aandoening. Ervaringskennis kan net zo waardevol zijn als de kennis van een professional! De SGP wil dat de regering in gesprek gaat met verzekeraars en ervaringsdeskundigen om te bezien hoe de inzet van ervaringsdeskundigen in de ggz kan worden vergroot.

(De)stigmatisering

De overheid gaat stigmatisering van mensen met een (geestelijke) beperking of aandoening actief tegen. In onze samenleving moet altijd ruimte zijn en blijven voor kwetsbare mensen. In een land dat elke vorm van beperking of gebrek wil uitbannen, wil je niet leven. De SGP onderstreept dat het leven met gebreken en beperkingen intrinsiek waardevol is.

De overheid gaat ervan uit dat mensen in grote mate zelfredzaam zijn. Niet iedereen kan dat opbrengen. Mensen die de complexiteit van de samenleving niet aankunnen, doen een beroep op zorg en ondersteuning. Denk aan jongeren met een lichte verstandelijke beperking en mensen met een verslaving, psychische stoornis of schuldenproblematiek. Het is nodig dat de overheid realistische verwachtingen heeft van wat mensen kennen en kunnen. We moeten kritisch kijken of de manier waarop de overheid met de samenleving communiceert hier wel voldoende rekening mee houdt.

De toename van het aantal incidenten met verwarde personen baart zorgen. Het is belangrijk dat gemeenten, zorgaanbieders, politie en woningcorporaties hun werk beter op elkaar afstemmen. De (bekostiging van de) zorg voor verwarde personen moet minder versnipperd zijn. De mogelijkheden van bemoeizorg moeten worden uitgebreid. Ook wil de SGP dat er meer kennis over verward gedrag komt bij de (meldkamer van de) politie.

Ouderen

De vergrijzing behoort tot de grootste en belangrijkste opgaven waar het volgende kabinet mee te maken heeft. Ouderen dóén ertoe! De SGP wil dat de overheid werkt maakt van goede zorg voor ouderen. Concrete opgaven zijn het realiseren van passende huisvesting (in combinatie met meer of minder intensieve zorg), het bestrijden van eenzaamheid, het stimuleren van mantelzorg en omzien naar elkaar.

Arbeidsparticipatie en eigen kracht

De SGP vindt het belangrijk dat er allereerst een beroep wordt gedaan op iemands sociaal netwerk en/of familie, wanneer er sprake is van een zorgvraag. Soms is hulp vanuit de gemeenschap niet toereikend en zal de gemeente bijspringen. Bijvoorbeeld als sprake is van werkeloosheid. De SGP wil dat gemeenten meer ruimte krijgen om keuzes te maken die volgens hen het beste resultaat voor re-integratie opleveren, bijvoorbeeld door het volgen van scholing te faciliteren. Gemeenten krijgen een bonus voor iedere nieuwe werkgever die door gemeentelijke bemiddeling mensen met een beperking of aandoening, of oudere werknemers in vaste dienst neemt. Werkgevers moeten erop kunnen rekenen dat eenvoudige ondersteuning beschikbaar is wanneer zij werknemers met een (pychische) aandoening of (verstandelijke) beperking in dienst nemen.

Beloftemonitor

Aan de politieke partijen is gevraagd om zichzelf een score te geven over de verwachte inzet voor de geestelijke gezondheidszorg in de aankomende regeringsperiode. Dit is vertaald naar een beloftemonitor die per politieke partij een visueel beeld geeft in welke mate de politieke partijen van zichzelf vinden dat ze gericht en gefocust zijn op de ggz. In de onderstaande diagrammen ziet u welke scores de politieke partijen zichzelf hebben gegeven op relevante thema’s in de geestelijke gezondheidszorg.
Let op! De beloftemonitor is gebaseerd op een zelfscoresysteem en dus GEEN weergave van de praktijkinzet van de politieke partijen in de afgelopen jaren!

Vergroot lettertype
Scroll naar top