Home Wat gaat D66 doen binnen de GGZ?

Toekomstvisie

Psychische zorg is een mensenrecht. Mensen die uitdagingen hebben met hun mentale gezondheid verdienen vanaf de eerste signalen de allerbeste zorg, zonder wachtlijsten. Preventie en ondersteuning in het begin is, net als bij de somatische zorg, ook hier enorm belangrijk. Is zorg nodig dat moet deze snel toegankelijk zijn. D66 wil met name ook het taboe doorbreken en psychische aandoeningen bespreekbaar maken. Er wordt nog altijd anders over psychische aandoeningen gedacht dan over fysieke aandoeningen, bijvoorbeeld in het begrip ervan. Er is heerst nog altijd een stigma. Want mensen met psychische aandoeningen ervaren vooroordelen, sociale uitsluiting of simpelweg onbegrip. Dat belemmert hun kansen, hun vrijheid om mee te doen in de samenleving.

Voor D66 geldt: Gezondheid is meer dan goede zorg. Preventie is belangrijk omdat een deel van de mensen dat in aanraking komt met de GGZ maatschappelijke problemen heeft. Denk hierbij bijvoorbeeld aan schulden en eenzaamheid. De maatschappelijke problemen en de psychische aandoeningen beïnvloeden elkaar over en weer in negatieve zin. We moeten deze problemen
her-, erkennen en aanpakken. Zo kunnen we vaker voorkomen dat psychische problemen uitgroeien tot ernstige, chronische aandoeningen of crisissituaties.

Als zorg uiteindelijk nodig is, dan loopt dat niet altijd goed. De afgelopen jaren kampte de ggz met grote personeelstekorten en oplopende wachtlijsten. Daardoor krijgen veel patiënten niet de zorg die ze nodig hebben. Daarnaast is het op dit moment voor zorgaanbieders financieel aantrekkelijker zich vooral te richten op patiënten met minder zware problemen. Dat moet anders. D66 vindt niet dat er een stelselwijziging nodig is, maar vindt wel dat binnen het huidige stelsel meer centrale regie en sturing nodig is, onder andere op het gebied van de wachtlijsten, met beter toezicht, slimmere bekostiging en focus op de arbeidsmarkt. De toegankelijkheid van deze zorg staat onder druk.

Binnen de GGZ is sprake van een groep patiënten met Ernstig Psychiatrische Aandoeningen (EPA), geschat op ongeveer 210 duizend personen. Herdiagnostiek, zoals bij GGNet, brengt inzichtelijk dat patiënten niet altijd de juiste zorg krijgen, vooral door verkeerde of verouderde diagnostiek. Het stimuleren van dergelijke programma’s past binnen een project Zinnige Zorg en Juiste Zorg op de Juiste plek.

Preventie en bevorderen mentale gezondheid

Preventie heeft in het verkiezingsprogramma zowel in het zorghoofdstuk als het onderwijs hoofdstuk een prominente plek. De lokale overheid, de GGD en de lokale omgeving (zoals de school) krijgt wat D66 betreft een grotere rol. Enkele punten:

  • Er komt een landelijk preventie-akkoord Mentale Gezondheid, met aandacht voor het vergroten van de mentale vaardigheden van jongeren door onderwijs en sport, inzet op vroege signalering van psychische problemen bij jongeren en verslavingspreventie bij risicogroepen.
  • De wettelijke taak van gemeenten wordt versterkt, om te werken aan de gezondheid van hun inwoners. Gemeenten kunnen samen met GGD, zorgverzekeraars en welzijnsorganisaties sociale en medische problemen in samenhang aanpakken.
  • Om de volksgezondheid beter te borgen en gezondheidsverschillen aan te pakken, moet het stelsel van publieke gezondheidszorg worden versterkt. We onderzoeken hoe het stelsel van publieke gezondheidszorg fors verstevigd kan worden door ruimere financiering
  • Sport en bewegen kunnen bijdragen aan een betere mentale gezondheid.
  • De leraar is geen zorgverlener. Elke school krijgt daarom een zorgteam. Daarin zit in elk geval een schoolpedagoog, een schoolverpleegkundige, een schoolpsycholoog en een medewerker van jeugdhulp. De organisatie van het zorgteam laten we nauw aansluiten bij de gemeentelijke organisatie van de jeugdzorg.
  • Goed opgeleide en samenwerkende wijkteams zijn van groot belang bij de inzet en voorkoming van specialistische jeugdzorg
  • We zetten in op nazorg, om te voorkomen dat iemand terugvalt na een traject in de GGZ. (met name principes als herstelacademies in de gemeente krijgen ruimte)
  • Er komt een uitgebreide consultatie-functie ggz- en verslavingszorg, om de kennis in de eerstelijnszorg te vergroten
  • Om te voorkomen dat werknemers, met name jongeren, stressklachten of een burn-out krijgen, wil D66 het recht op onbereikbaarheid beter verankeren.
  • Aandacht voor psychische aandoeningen op de werkvloer is onverminderd nodig. We willen werkgevers stimuleren aandacht te hebben voor het voorkomen van stigma.
  • D66 wil onderzoeken of het mogelijk is werkgevers meer verantwoordelijkheden te geven in het voorkomen van psychische (burn-out) klachten. En vindt dat de werkgever betrokken moet zijn bij de behandeling en re-integratie van iemand met burnout-klachten.
  • Suïcidepreventieprogramma’s, onder andere gericht op LHBTI+ personen worden voortgezet.
  • Méér bestrijding, méér drugswetten en méér repressie gaan het verschil in drugsgebruik niet oplossen. D66 wil een staatscommissie instellen die voorstellen doet om ons drugsbeleid te hervormen.

De verantwoordelijkheid en de financiering voor preventie is nog steeds niet goed belegd, waardoor preventie onvoldoende substantieel van de grond komt. D66 beaamt dit ten zeerste.

  • Om de volksgezondheid beter te borgen en gezondheidsverschillen slagvaardig aan te pakken, moet het stelsel van publieke gezondheidszorg worden versterkt.
  • We onderzoeken hoe het stelsel van publieke gezondheidszorg fors verstevigd kan worden door ruimere financiering en een robuustere organisatie om de uitdagingen van de volksgezondheid de komende jaren beter aan te kunnen.
  • De wettelijke taak van gemeenten wordt versterkt, om te werken aan de gezondheid van hun inwoners. Gemeenten kunnen samen met GGD, zorgverzekeraars en welzijnsorganisaties sociale en medische problemen in samenhang aanpakken.
  • Medische preventie (voor mensen die al in zorg zijn) wordt volledig vergoed vanuit het Zorgverzekeringsfonds. Dit kan grote gezondheidswinst opleveren.
  • Qua ondersteuning vanuit de gemeente stelt de WMO de zorgbehoefte expliciet centraal. D66 wil daarom dat kwetsbaren de zorg krijgen die zij nodig hebben, maar ook dat gemeenten aan die zorgbehoefte kunnen voldoen. De financiering van de WMO moet worden herbezien.

D66 wil dat mensen sneller uit de schulden zijn, immers bijna een miljoen mensen in Nederland leeft in armoede. Een op de vijf huishoudens heeft problematische schulden.

  • We zetten de ‘Brede schuldenaanpak,’ die zich richt op preventie van schulden en het ondersteunen en ontzorgen van mensen met schulden, onverkort door.
  • We verhogen het minimumloon en uitkeringen in combinatie met de invoering van de verzilverbare heffingskorting.
  • We zetten in op het tegengaan van laaggeletterdheid, als een belangrijk instrument om schulden tegen te gaan.
  • Mensen met schulden krijgen elk jaar het wettelijk recht op een aflossingspauze van twee maanden.
  • De mens achter de schulden staat centraal. Mensen met schulden kunnen zich melden bij één loket bij de gemeente. Zij moeten binnen drie maanden weten waar ze aan toe zijn. De duur van deze schuldenregeling is in principe 18 maanden tot maximaal 36 maanden, van aanmelding bij het gemeentelijke loket tot schone lei.
  • We willen ervoor zorgen dat mensen die voor het eerst schuldenvrij zijn na een periode van drie jaar ook weer de mogelijkheid krijgen om een hypotheek aan te gaan.
  • De maatschappelijke problemen en de psychische aandoeningen beïnvloeden elkaar over en weer in negatieve zin. Daarom krijgen gemeenten (en de GGD) betere rol in de preventie en het integraal kijken naar de problematiek zoals die er is.
  • Peer-support is daarbij het uitgangspunt. Een goed voorbeeld van een herstelacademie is het Enik Recovery College in Utrecht laat zien dat het de zelfredzaamheid van mensen ondersteunt.

De coronacrisis heeft een grote druk op de jongeren gelegd ten aanzien van hun mentale gezondheid, ook bij kinderen. D66 heeft tijdens de coronacrisis zeer gepleit voor continuering van fysiek onderwijs omdat dit al in grote mate bijdraagt aan betere mentale gezondheid. Bijvoorbeeld door middel van sneltesten. Ook bij de introductieperiode vonden we dat deze zeker doorgang moesten vinden als dit op een veilige manier gewoon kon. Daarnaast is de mentale gezondheid van jongeren al langer een punt van aandacht, die de coronacrisis alleen maar heeft versterkt. Immers wij hebben momenteel een maatschappij die veel prestatiedruk ook legt op jongeren.

Maatschappelijke acceptatie kan gebaat zijn bij publieke aandacht, via publiekscampagnes die informeren en agenderen. Elke school krijgt een zorgteam. Daarin zit in elk geval een schoolpedagoog, een schoolverpleegkundige, een schoolpsycholoog en een medewerker van jeugdhulp. Preventie en voorlichting (ook richting leraren) zullen hierbij een rol spelen

Er is in Nederland een toename van het aantal werk- en studiegerelateerde burn-outs. D66 wil onderzoeken wat er mogelijk is om het hoger onderwijs meer verantwoordelijkheden te geven in het voorkomen van psychische klachten.

Om te voorkomen dat werknemers, met name jongeren, stressklachten of een burn-out krijgen, wil D66 het recht op onbereikbaarheid beter verankeren.

Verder hebben wij een uitgebreide onderwijsparagraaf. Overall is het belangrijk dat de druk die jonge mensen ervaren wordt verminderd en dat het toekomstperspectief wordt vergroot. Het is soms een hindernis baan naar de toekomst. Dat doen we door op een aantal vlakken maatregelen te nemen:

  • Er komt een landelijk preventie-akkoord Mentale Gezondheid, met aandacht voor het vergroten van de mentale vaardigheden van jongeren door onderwijs en sport, inzet op vroege signalering van psychische problemen bij jongeren.
  • Studenten krijgen bovendien een betere financiële positie, door een uitbreiding van de studiebeurs.
  • Druk is er soms al bij scholieren voor decentrale selectie dus ‘het verbod op loting’ moet worden opgeheven. Daarbij wordt het aantal selectiecriteria van opleidingen gemaximeerd.
  • We verzetten ons tegen prestatieafspraken met boetes, om druk te verminderen.
  • Bindend studieadvies maximeren.
  • Flexstuderen voor meer studenten mogelijk maken.
  • Extra begeleiding in de eerste 100 dagen van je studie meer flexibele regels rond bij.
  • We zorgen voor een veilige leer- en werkomgeving door te investeren in studentbegeleiders en vertrouwenspersonen.

Wachtlijsten & toegankelijkheid

D66 wil centrale of regionale regie van de wachtlijsten door verzekeraars, zodat ggz-aanbieders samen kijken waar de beste behandeling moet plaatsvinden en of mensen niet dubbel of verkeerd op wachtlijsten staan. Indien mensen door de basis GGZ doorverwezen worden naar gespecialiseerde GGZ, kunnen zij onverhoopt op een wachtlijst terechtkomen. In dat geval dient de basis GGZ de zorg voort te blijven zetten tot de zorg bij de gespecialiseerde GGZ van start gaat. Mensen met een hulpvraag mogen niet zonder hulp komen te zitten wanneer zij doorverwezen worden.

We versterken de rol van de NZa en de Autoriteit Consument en Markt (ACM). De NZa moet op tijd ingrijpen bij het niet naleven van de zorgplicht door zorgverzekeraars. Ook in krimpregio’s moet voldoende kwalitatief hoogwaardig zorgaanbod gegarandeerd zijn.

Omdat de wachtlijsten met name bij de gespecialiseerde ggz zit en omdat de uitstroom van patienten in de complexe GGZ erg laag is wil D66 ook in zetten op de uitstroom en betere beschikbaarheid van zorg. Herdiagnostiek, zoals bij GGNet, brengt inzichtelijk dat patiënten niet altijd de juiste zorg krijgen, vooral door verkeerde of verouderde diagnostiek. Het stimuleren van dergelijke programma’s past binnen een project Zinnige Zorg en Juiste Zorg op de Juiste plek.

Bekostiging speelt ook een rol zo is laatste ook beschreven door de Rekenkamer. Op dit moment is het voor zorgaanbieders financieel aantrekkelijk zich vooral te richten op patiënten met minder zware problemen. Zo zijn patiënten met zwaardere klachten de dupe. D66 steunt de plannen om de bekostiging te veranderen. We moeten een manier vinden om de bekostiging van de zorg aan te sluiten bij de complexe problemen die nu eenmaal voorkomen in de ggz.

Jeugd GGZ: D66 wil dat de jeugd-ggz wordt bekostigd via de Zorgverzekeringswet. Op die manier zijn afzonderlijke gemeenten niet meer hoofdverantwoordelijk voor deze complexe groep jongeren en sluit de zorg beter aan bij de ggz voor volwassenen. Zo kan het ook aansluiten bij de wachtlijstproblematiek (én inzichtelijkheid).

Arbeidsproblematiek. De druk bij psychiaters in loondienst loopt op. Daarom wil D66 het werk in loondienst aantrekkelijker maken.

In de coronacrisis is de nijpende situatie in de GGZ alleen maar erger geworden. De voorgestelde oplossingen zullen ook uitkomst bieden voor de stapeling van problemen. Alleen omdat niet alles snel te regelen is, is D66 van mening tijdens de coronacrisis vooral in te zetten op preventie. Denk hierbij ook aan suïcidepreventie omdat onderzoek heeft aangetoond dat bij een economische crisis het aantal suïcides stijgt. We moeten daarbij ook eerlijk zijn dat we niet op korte termijn extra hulpverleners plots hebben om méér zorg beschikbaar te krijgen. Publiekscampagnes helpen ook om aan mensen duidelijk te maken dat de zorg doorgaat en dat ze ook terecht kunnen bij bijvoorbeeld hun huisarts of instanties.

Inzetten op vroegsignalering, preventie, suïcidepreventie en publiekscampagnes helpen om in te zetten op mentale gezondheidsbevordering tijdens de coronacrisis. Daarnaast moet het streven zijn om slim corona beleid.

Preventie is, net als bij de somatische zorg, de sleutel hier om instroom te voorkomen. Niet alle klachten van mentale gezondheid hebben daarnaast baat met ggz. Soms is lokale ondersteuning in de eigen omgeving, via herstelacademies én schuldenaanpak, beter aangewezen. De gemeente krijgt dus een grotere rol. Ook is D66 voorstander dat de huisartsenpraktijk beter geëquipeerd wordt om te gaan met dergelijke problemen, inclusief verslavingsproblematiek. Door in te zetten op goede diagnostiek vooraf, ook bij de psychiatrie, kan onnodige zorg of langdurige zorg voorkomen (hervorming van de bekostiging kan hierbij helpen). Het stimuleren van zinnige zorg speelt ook bij de somatische zorg en hiervan is D66 groot voorstander. Ten opzichte van innovatie. Nieuwe aanbieders moeten ruimte krijgen bij de zorgverzekeraar. Hierover moeten zorgverzekeraars afspraken maken met bestaande partijen en willen we dat zij in de inkoop een aspirantstatus bieden voor nieuwe innovatieve aanbieders zodat zij niet richting ongecontracteerde zorg bewogen worden. D66 vindt dat formele blokkades tot het verlenen van innovatieve zorg (zoals de eis om een patiënt in het echt te zien) waar mogelijk te schrappen.

D66 wil zorginnovaties de komende jaren extra stimuleren. Gelet op de steeds verder stijgende zorgbehoefte in combinatie met de tekorten op de arbeidsmarkt, is een versnelde ontwikkeling en implementatie van arbeidsbesparende innovaties de komende jaren namelijk essentieel.

Iets van de lange adem misschien, maar om vroeg te beginnen met adequate zorg (ook op jonge leeftijd) kan leed later voorkomen. Daarom krijgt elke school een zorgteam.

In de psychiatrie werken nu te veel mensen als zelfstandige. Daardoor zijn crisiszorg en andere diensten niet goed te vullen. De druk bij psychiaters in loondienst loopt op. Daarom wil D66 het werk in loondienst aantrekkelijker maken.

D66 vindt dat er goed moet worden gekeken naar het aantal benodigde plekken voor psychologen omdat zij werk van psychaiters uit handen kunnen nemen én er momenteel een tekort is aan psychologen.

Arbeidsproblematiek speelt breed in de zorg. Veel mensen verlaten de zorg ook vanwege de hoge werkdruk, weinig doorgroeimogelijkheden, zeggenschap, autonomie, de administratieve lasten en het onregelmatig werken (inclusief balans werk/privé). Dit is voor de ggz ook zeer herkenbaar. D66 wil dit breed aanpakken. De waardering van personeel in publieke domein moet onder de loep worden genomen.

De ruimte voor loonstijging in de zorg is gekoppeld aan de loonstijging in de marktsector. Wij garanderen dat dit zo blijft.

Goed werkgeverschap is van groot belang. We willen meer oog voor de zorgmedewerker. Dit voorkomt de uitstroom en vergroot het werkplezier. De overheid stimuleert werkgevers om mensen inspraak te geven in het werkrooster, opleidingen aan te bieden en meer variatie in vaste contracten mogelijk te maken

We willen de administratieve lasten inperken. Bij de bestrijding van de coronacrisis is het vertrouwen gegeven aan de professional. Dit moeten we vasthouden.

D66 wil investeren in preventie. Niet alleen via de zorgbegroting, maar ook door te investeren in beter onderwijs, armoedebestrijding, inkomenszekerheid, een groene leefomgeving en gezond werken. Ook willen wij investeren via gemeenten, en dat er goed wordt gekeken of het budget voor de jeugdzorg voldoende is. Door vroeg goed te investeren komt er ruimte voor toegankelijke geestelijke gezondheidszorg later in de keten.

Ambulantisering

Zorg dichtbij huis, in de eigen omgeving is aantoonbaar beter. Dus opbouw van ambulante zorg en ondersteuning, ondersteunt D66 van harte. Ook als dit wordt ondersteunt door een eigen woning. Wél is het zo dat er een minimale beschikbaarheid moet zijn voor bedden in de ggz, er zijn immers uiterste gevallen. Vooral bij spoed is het goed dat er voldoende bedden beschikbaar zijn.
Om de capaciteit van de bedden in de GGZ zo optimaal mogelijk te gebruiken, moet er een beddenbeschikbaarheidssysteem worden ontwikkeld waarbij inzichtelijk wordt gemaakt waar opnamecapaciteit is.

Het is een samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars. Bij de gemeente hebben we aangegeven meer te willen investeren in de preventieve kant van de zorg alsmede de maatschappelijke ondersteuning die zij bieden.

Om de regionale samenwerking te verbeteren wil D66 dat verzekeraars met zorgaanbieders, patiëntenorganisaties en gemeenten deze sturing vastleggen in een meerjarig Regionaal Zorgplan. Dit plan bevat de randvoorwaarden en concrete plannen over de benodigde zorg in een regio, en door wie, waar en hoe die zorg moet worden geleverd. Zo kunnen de juiste keuzes worden gemaakt om de zorg toekomstbestendig te maken, met expliciete afspraken over het voorkomen, verplaatsen en vervangen van zorg. Ook het sociaal domein moet aanhaken bij deze Regionale Zorgplannen. Schotten die samenwerking tegenhouden, zoals in de financiering, moeten worden weggenomen.

Wij willen dat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de regionale zorgplannen vooraf toetst aan de zorgplicht en toezicht houdt op de uitvoering. Op die manier willen we zorgen dat overal in Nederland goede zorg toegankelijk is in alle regio’s, ook als zij dunbevolkt zijn. De regio Rotterdam vraagt immers een ander zorgaanbod dan in de regio Drenthe.

De wet verplichte ggz kent een zeer stroeve start. De vroegere wet BPOZ kende ook veel nadelen, dus het is goed dat deze is vervangen. Voorop staat dat er een GOEDE afweging is tussen administratieve lasten voor de aanbieder, gemeente etc. en de rechten van de patiënt. Men moet niet doorslaan in de administratie, maar patiënten moeten wel voldoende rechten hebben.

D66 vindt, wat betreft de wet verplichte ggz dat:

  • Reparaties moeten z.s.m. worden doorgevoerd en blijvend worden doorgevoerd in overleg met degene die erover gaat
  • Het is zorgelijk dat de randvoorwaarden van invoering nog onvoldoende waren geregeld (en nog steeds uitdagingen kennen) zoals de ICT die hiermee gepaard gaat.

Kwaliteit van de zorg

Zorgverleners en behandelaars moeten zich kunnen richten op de best passende zorg. Er moet meer ruimte komen voor patiënten en professionals om echt samen te beslissen over behandelingen op basis van gelijke informatie, met voldoende tijd om hierover met elkaar in gesprek te gaan.

D66 is voorstander van de juiste informatie te geven aan mensen om de juiste zorg te vinden. Het gaat wat D66 betreft om maximale transparantie en inzicht in kwaliteit en wachttijden. Dat betekent de www.kiezenindeggz.nl goed gevuld moet zijn met betrekking tot wachttijdinformatie en kwaliteitsinformatie. Dit geldt zowel voor de somatische zorg als de geestelijke gezondheidszorg.

Met alle stelselwijzigingen uit de afgelopen jaren is de ggz versnipperd geraakt. De ggz wordt gefinancierd vanuit vijf verschillende wetten. D66 herkent zich in deze klachten op lokaal niveau. D66 wil daarom inzetten op het versterken van het sociale domein, investeren in preventie lokaal en regionale samenwerking stimuleren.

Met zorgteam op school proberen we schotten jeugdzorg / onderwijs weg te nemen.

Om de regionale samenwerking te verbeteren wil D66 dat verzekeraars met zorgaanbieders, patiëntenorganisaties en gemeenten deze sturing vastleggen in een meerjarig Regionaal Zorgplan. Dit plan bevat de randvoorwaarden en concrete plannen over de benodigde zorg in een regio, en door wie, waar en hoe die zorg moet worden geleverd. Zo kunnen de juiste keuzes worden gemaakt om de zorg toekomstbestendig te maken, met expliciete afspraken over het voorkomen, verplaatsen en vervangen van zorg. Ook het sociaal domein moet aanhaken bij deze Regionale Zorgplannen. Schotten die samenwerking tegenhouden, zoals in de financiering, moeten worden weggenomen.

Wij willen dat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de regionale zorgplannen vooraf toetst aan de zorgplicht en toezicht houdt op de uitvoering. Op die manier willen we zorgen dat overal in Nederland goede zorg toegankelijk is in alle regio’s, ook als zij dunbevolkt zijn. De regio Rotterdam vraagt immers een ander zorgaanbod dan in de regio Drenthe.

Niet alle klachten in de mentale gezondheid hebben baat met ggz. Soms is lokale ondersteuning in de eigen omgeving, via herstelacademies én schuldenaanpak, beter aangewezen. De gemeente krijgt dus een grotere rol. Zodat de schotten Wmo en Zvw beter worden weggevangen.

Jeugd GGZ: D66 wil dat de jeugd-ggz wordt bekostigd via de Zorgverzekeringswet. Op die manier zijn afzonderlijke gemeenten niet meer hoofdverantwoordelijk voor deze complexe groep jongeren en sluit de zorg beter aan bij de ggz voor volwassenen. Zo kan het ook aansluiten bij de wachtlijstproblematiek (én inzichtelijkheid).

De zorg loopt qua innovatie vaak nog achter ten opzichte van andere sectoren. De coronacrisis heeft laten zien dat er veel mogelijk is. Soms werkt het goed, maar soms is face-to-face contact nog altijd beter.

Patiënten moeten op een veilige manier, via apps en digitale consulten, zorg op afstand kunnen krijgen. We bevorderen dat zorgaanbieders vaker voor dezelfde (digitale) eHealth-toepassingen kiezen.

We stimuleren onderzoek naar preventie en onderzoek naar eHealth, door landelijke samenwerking in zogenaamde LivingLabs. Er zijn vele duizenden eHealth apps in omloop, maar slechts weinig zijn onderzocht op effectiviteit. Dit terwijl eHealth een grote rol kan spelen op het gebied van leefstijl en gezondheidsbevordering en tegelijkertijd meer regie bij de gebruiker legt. Toegankelijkheid is belangrijk, zodat ook laaggeletterden of mensen met beperkte digitale vaardigheden hiermee kunnen omgaan.

We willen de administratieve lasten inperken. Bij de bestrijding van de coronacrisis is het vertrouwen gegeven aan de professional. Dit moeten we vasthouden. Concreet betekent dit dat de professional gemakkelijker moet kunnen beslissen wat wel en wat niet nodige administratie is. Administratie heeft ook een doel, bijvoorbeeld een veilige patiënten overdracht, maar het moet niet te veel worden.

Daarnaast moet de Wvggz samen met de aanbieders blijvend onder de loep worden genomen en verbeterd worden waar mogelijk MITS de veiligheid van de patient niet in het geding komt.

Ontregel de zorg is een goede start, maar het kan wat D66 betreft slagvaardiger. Immers verlaten veel mensen de zorg ook vanwege de hoge werkdruk en de administratieve lasten en het onregelmatig werken (inclusief balans werk/privé).

Het capaciteitsorgaan is een belangrijke speler die inzicht geeft wat de benodigde opleidingscapaciteit is. Maar omdat een advies over gz-psychologen pas voor 2022 komt heeft D66 onlangs gesteund dat er voor 2021 extra opleidingsplaatsen zijn voor gz-psychologen. D66 steunt daarnaast de ontwikkelingen voor duidelijkere profielen binnen de master opleidingen psychologie, zoals die worden ontwikkeld door het veld.

Vaak is het een combinatie om te zorgen dat er voldoende personeel en niet alleen het werven van extra personeel. Zo kent Nederland over het algemeen meer dan Europees gemiddeld aantal psychiaters alleen doordat het werken in loondienst onaantrekkelijk is geworden is er een tekort in de grotere instellingen. Daarnaast kan er veel specialistische zorg worden voorkomen door in te zetten op preventie of betere triage.

Het gaat er wat betreft D66 om dat de instellingen die bepaalde expertise leveren of minimale beschikbaarheid moeten hebben voldoende ondersteund worden vanuit de zorgverzekeraars. Immers hebben zij daar ook de zorgplicht voor. Daarop dient de NZa dan ook beter te handhaven. Wel kan bekostiging van TOPGGZ opnieuw worden geagendeerd bij een eventueel nieuw hoofdlijnenakkoord.

Beschikbaarheid woningen

Wonen in eigen huis is een eerste levensbehoefte. Niemand hoeft in Nederland op straat te leven. We zorgen samen met gemeenten voor een buffer van flexibele woningen voor daklozen. Opvanglocaties worden zelfstandige woonunits. Gemeenten krijgen extra budgetten voor opvang en begeleiding. We willen ook eigen woonoplossingen maximaal tegemoetkomen, zoals inwonen of tijdelijk wonen in een vakantiehuisje.

In het huidige kabinet wordt ook extra geïnvesteerd in het housing first principe voor dak- en thuislozen en dit wordt wat D66 betreft voortgezet. We geven woningcorporaties financiële ruimte om extra te bouwen. De verhuurdersheffing veranderen we in een verplichte bijdrage aan een corporatiefonds die gerelateerd is aan de gemiddelde huurprijzen in hun woningbestand. Corporaties kunnen hiermee nieuwe woningen bouwen en bestaande woningen verduurzamen.

Gemeenten krijgen de mogelijkheid om de aanvangshuur, zelfbewoning en een maximum aan tijdelijke huurcontracten in een wijk te reguleren. Zij krijgen ook geld en instrumenten om te controleren op goed verhuurderschap en excessieve huurprijzen. Ook de huurcommissie wordt versterkt om op excessen toe te zien. Door te investeren in woon-/zorgcombinaties zoals seniorenhofjes kunnen we ouderen in staat stellen langer thuis te wonen.

Ervaringsdeskundigheid

Ervaringsdeskundigen spelen volgens D66 een zeer belangrijke rol in de begeleiding van mensen met psychische uitdagingen. D66 is voorstander dat mensen met gelijke ervaringen elkaar weten te vinden. Daarom is er onlangs een motie aangenomen waarbij het kabinet moet kijken naar het Duits-model van lotgenotencontact. Bij het principe van herstelacademies moet lokaal worden gekeken of ervaringsdeskundige kunnen helpen in ondersteuning van mensen van psychische aandoeningen. Dit geldt ook voor de jeugdzorg. D66 vindt het een goede ontwikkeling dat in de nieuwe bekostiging van de ggz voorlopig is vastgesteld dat ervaringsdeskundigen met een hardheidsclausule op de beroepenlijst gaan komen.

(De)stigmatisering

D66 wil met het taboe doorbreken en psychische aandoeningen bespreekbaar maken. Er wordt nog altijd anders over psychische aandoeningen gedacht dan over fysieke aandoeningen, bijvoorbeeld in het begrip ervan. Want mensen met psychische aandoeningen ervaren vooroordelen, sociale uitsluiting of simpelweg onbegrip. Dat belemmert hun kansen, hun vrijheid om mee te doen in de samenleving.

Stigmatisering tegengaan begint ook op school. Elke school krijgt een zorgteam. Daarin zit in elk geval een schoolpedagoog, een schoolverpleegkundige, een schoolpsycholoog en een medewerker van jeugdhulp. Preventie en voorlichting (ook richting leraren) zullen hierbij een rol spelen.

Aandacht voor psychische aandoeningen op de werkvloer is onverminderd nodig. We willen werkgevers stimuleren aandacht te hebben voor het voorkomen van stigma en het bieden van goede hulp waar nodig. Maatschappelijke acceptatie kan gebaat zijn bij publieke aandacht, via publiekscampagnes die informeren en agenderen. Het mentaal preventie akkoord waarbij ook actief wordt gericht op jongeren zal een aanzienlijke bijdrage leveren.

Mensen met onbegrepen gedrag ondersteunen vergt een brede aanpak. Politie dient goed opgeleid worden om hiermee om te gaan. D66 ondersteunt de ontwikkeling naar een meldkamer waarbij verschillende signalen samenkomen en dat niet de politie als enige ter plaatse komt. D66 ondersteunt de ontwikkeling van bijvoorbeeld psycholances. Echter is het ook belangrijk om deze mensen goed te voorzien in huisvesting omdat sommige van de meldingen mensen betreft die genoodzaakt zijn om op straat te leven. Er dient daarnaast voldoende opvang en beschikbaarheid te zijn van tijdelijke opvang in de regio. Daarnaast is het richten op het sociale domein en preventie (zie standpunt preventie) van belang om mensen eerder te helpen om te voorkomen dat het escaleert op straat.

Ouderen

D66 wil dat mensen verzekerd zijn van betaalbare zorg van goede kwaliteit op hun oude dag. Dat staat vooral onder druk omdat er steeds meer vraag naar is, maar we niet voldoende mensen hebben om de zorg te kunnen leveren. Dat kunnen we aan als we ouderen in staat stellen langer thuis te wonen, bijvoorbeeld door te investeren in woon-/zorgcombinaties zoals seniorenhofjes.. Daarnaast wil D66 investeren in innovatie in de ouderenzorg. Bijvoorbeeld door het slim gebruiken van sensors en netwerkzorg, zoals ParkinsonNET. We moeten ouderen natuurlijk waar nodig helpen met hun digitale vaardigheden, maar de digitale zorg moet zo laagdrempelig mogelijk zijn. Als ouderen het willen, moet er bijvoorbeeld een “recht op digitale zorg” zijn volgens D66.

Arbeidsparticipatie en eigen kracht

D66 wil de Participatiewet aanpassen zodat gemeenten de ruimte krijgen maatwerk te bieden bij de begeleiding van mensen in een uitkeringssituatie. Een gemeente moet de mogelijkheid hebben om de helpende hand te bieden. Tegelijkertijd blijft de mogelijkheid om verplichtingen op te leggen ook bestaan.

Niet iedereen kan in een reguliere baan aan de slag. Voor mensen met een psychische aandoening of een verslaving kan werk wel een belangrijke bijdrage leveren aan sociale contacten, ontwikkeling en het feit dat je zelf je inkomen verdient. Daarom werken we toe naar een recht op werk. We zorgen voor basisbanen voor mensen die niet in een reguliere baan aan de slag kunnen. Wij zetten in op meer beschutte werkplekken, goede structurele beschikbaarheid van detacheringsfaciliteiten, een no-riskpolis, loonkostensubsidie en jobcoaching. Ook ondersteunen we de versterking van de sociale werkvoorziening als zelfstandige werkplaats voor de specifieke groep mensen die niet binnen de geboden structuur aan een andere werkplek geholpen kan worden.

Het versterken van het sociale domein zal bijdragen om mensen te helpen een baan te vinden die bij hun past en te ondersteunen in het dagelijks leven.

D66 vindt dat er geen blauwdruk moet komen vanuit de landelijke overheid om lotgenotencontactgroepen vorm te geven. De kracht is vaak dat deze in de eigen omgeving ontstaan al dan niet vanuit bijvoorbeeld patiëntenverenigingen of lokale organisaties. Wel moet worden overwogen om financiële helpende hand toe te rijken vanuit de rijksoverheid en patiëntenverenigingen. D66 heeft daarom onlangs het kabinet opgedragen te onderzoeken in hoeverre er geleerd kan worden vanuit het Duitse-model waarbij lotgenotencontactgroepen beter georganiseerd zijn. Dit wil D66 ook in komende regeerperiode serieus onderzoeken.

D66 wil investeren in het publieke domein, lokaal. In deze GGZ Kieswijzer hebben we bij de diverse thema’s voorstellen gedaan hoe we dit willen aanpakken. Omdat de landelijke overheid toch vaak als ‘ver weg’ wordt ervaren is het goed om de steun dichtbij huis beter te ontwikkelen. Denk hierbij aan herstelacademies, lotgenotencontactgroepen, zorgteam op school, professionele wijkteams (vooral ook in de jeugdzorg) en ondersteuning naar gericht werk vanuit de gemeente.

Beloftemonitor

Aan de politieke partijen is gevraagd om zichzelf een score te geven over de verwachte inzet voor de geestelijke gezondheidszorg in de aankomende regeringsperiode. Dit is vertaald naar een beloftemonitor die per politieke partij een visueel beeld geeft in welke mate de politieke partijen van zichzelf vinden dat ze gericht en gefocust zijn op de ggz. In de onderstaande diagrammen ziet u welke scores de politieke partijen zichzelf hebben gegeven op relevante thema’s in de geestelijke gezondheidszorg.
Let op! De beloftemonitor is gebaseerd op een zelfscoresysteem en dus GEEN weergave van de praktijkinzet van de politieke partijen in de afgelopen jaren!

Vergroot lettertype
Scroll naar top