Home Wat gaat de SP doen binnen de GGZ?

Toekomstvisie

Goede geestelijke gezondheidszorg is onmisbaar voor onze samenleving. Daarom is het belangrijk dat thuiswonende patiënten voldoende begeleiding kunnen krijgen en dat er voldoende opnameplaatsen beschikbaar zijn. Met goede ggz kunnen we persoonlijke drama’s voorkomen, maar ook maatschappelijke kosten die samenhangen met bijvoorbeeld overlast, zelfdoding, vervuiling en verslaving. In geval van een crisis geldt dat niet de politie, maar de ggz altijd beschikbaar is voor de eerste opvang. Ook de huidige lange wachtlijsten in de ggz voor intake en behandeling leiden tot grote problemen en moeten aangepakt worden.

Er is de afgelopen jaren veel bezuinigd op de ggz, met als gevolg een toename van het aantal verwarde personen op straat. Het aantal bedden in instellingen is afgenomen, omdat meer mensen thuis behandeld moeten worden. Helaas zijn de voorzieningen in de wijk die thuisbehandeling mogelijk moeten maken nog lang niet op orde. De SP wil dat de afbouw van het aantal bedden gestopt wordt, totdat de opbouw van ambulante voorzieningen aantoonbaar op orde is.

De SP staat achter het besluit om de meest kwetsbare ggz patiënten met ernstige psychische problemen van de Zorgverzekeringswet over te hevelen naar de Wet langdurige zorg, omdat zij meer baat hebben bij permanente goede ondersteuning dan behandeling.

Marktwerking en perverse prikkels hebben geen plaats in de ggz. Bijvoorbeeld, in de gespecialiseerde ggz wordt de financiering per verrichting, de zogenaamde diagnose behandeling combinatie (dbc) financiering, vervangen door een zorgbehoefte-financieringssysteem.

Preventie en bevorderen mentale gezondheid

Wat de SP betreft zou er meer aandacht moeten zijn voor preventie en het bevorderen van mentale gezondheid. De SP is dan ook van mening dat dit onderwerp (naast alcohol, roken en overgewicht) een apart hoofdstuk zou moeten vormen van het in 2018 gesloten preventieakkoord inclusief concrete doelstellingen. De SP is van mening dat de landelijke overheid een verantwoordelijkheid heeft als het gaat om preventie. De SP stelt bijvoorbeeld voor dat er een landelijk basispakket preventie wordt vastgesteld. Een dergelijk basispakket zou te vergelijken zijn met de zorgverzekeringswet en zorgt ervoor dat mensen aanspraak kunnen maken op preventie en gezondheidsbevordering. De Openbare Geestelijke Gezondheidszorg krijgt daarnaast weer een plek in de Wet publieke gezondheid.

Schulden en armoede zijn in Nederland een groot probleem, zeker ook de stress die dit veroorzaakt. De rol van de overheid in de aanpak hiervan is groot. In het algemeen geldt dat de tweedeling eerder groter dan kleiner wordt in Nederland en de armoede verdiept. De SP stelt in dit kader bijvoorbeeld voor:

  • Schuldhulpverlening moet voor iedereen toegankelijk worden
  • Het afschaffen van het eigen risico
  • de schulden van mensen die zonder schuldsanering niet uit hun ellende komen te halveren
  • Het terugdraaien van gemeentelijke bezuinigingen op bijvoorbeeld de Wmo en de Jeugdzorg
  • Een minimumloon van 14 euro
  • Het verhogen van de uitkeringen
  • Het verbeteren van de armoederegelingen
  • Geen huisuitzettingen
  • Geen afsluiting van gas, water en licht
  • Toets wetten en voorstellen standaard op de gevolgen voor de sociaaleconomische gezondheidsverschillen.

Wachtlijsten & toegankelijkheid

De wachtlijsten in de GGZ is de SP al lang een doorn in het oog. Mensen die zorg nodig hebben moeten deze zorg ook (zo snel mogelijk) krijgen. De aanpak van deze wachtlijsten is tot op heden helaas niet succesvol. Aangezien zorgverzekeraars een zorgplicht hebben en de SP vindt dat zorgverzekeraars zich aan deze plicht dienen te houden heeft de SP in november 2020 het kabinet via een motie opgeroepen om tot harde afspraken met de zorgverzekeraars te komen, de SP is teleurgesteld dat deze motie niet is aangenomen.

In de aanpak van de wachtlijsten in de GGZ zijn voldoende aanbod, budget en professionals nodig. Zo mag er niet bezuinigd worden op de ggz, mag het aantal bedden in instellingen niet verder afgebouwd worden in ieder geval totdat de opbouw van ambulante voorzieningen aantoonbaar op orde is en dienen de adviezen van het Capaciteitsorgaan voor de beroepen in de geestelijke gezondheid opgevolgd te worden (aangezien er de afgelopen jaren sprake is geweest van een achterblijvende instroom zijn bepaalde tekorten opgelopen).

Ambulantisering

De SP is van mening dat het aantal bedden in instellingen niet verder afgebouwd mag worden in ieder geval totdat de opbouw van ambulante voorzieningen aantoonbaar op orde is. Op dit moment zien we dat de beddenafbouw in de intramurale zorg veel harder gaat dan de opbouw van ambulante zorg en ondersteuning, dit is een zeer onwenselijke ontwikkeling. Het begeleiden van mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen via ACT/FACT teams moet geïntensiveerd om het leven van mensen structuur en toekomst te geven.

Kwaliteit van de zorg

Een kwalitatief goede geestelijke gezondheidszorg waarbij de professionals (in overleg met degene die zorg nodig heeft) kunnen besluiten welke zorg nodig is moet centraal staan. De professional moet hierbij niet geconfronteerd worden met onnodige administratieve werkzaamheden.

Als het gaat om de kwaliteit van de GGZ wil de SP in eerste instantie een einde aan de concurrentie tussen de verschillende instellingen. De SP wil een einde aan alle marktwerking in de zorg, en zeker ook in de GGZ, en een terugkeer van de menselijke maat. Door het afschaffen van de zorgverzekeraars en de marktwerking in de GGZ wordt ervoor gezorgd dat een ggz-instelling niet geconfronteerd wordt met allerlei onderhandelingen en door verschillende partijen verschillende opgelegde administratieve eisen. Administratieve handelingen voor controle moeten eenvoudig en uniform zijn (niet iedere instantie zijn eigen normen) en moeten op draagvlak kunnen rekenen. Administratie die als niet zinvol wordt ervaren door de professionals moet worden weggesnoeid. Door het verminderen van administratieve lasten zal ook de werkdruk verminderen en het werkplezier verhoogd worden.

Het is ongewenst dat de wachtlijsten voor de ernstige problematiek veel te lang zijn doordat de relatief eenvoudige ggz-problematiek snel wordt opgepakt vanwege het zogenaamde ‘krenten uit de pap halen’. Het is ongewenst dat de organisatie van de GGZ meer geënt is op een ‘verdienmodel’ dan op kwalitatief goede zorg.

Voor een goede kwaliteit van zorg is het essentieel dat er voldoende professionals zijn, de adviezen van het Capaciteitsorgaan op het gebied van GGZ moeten dan ook opgevolgd worden. Dit betekent onder andere dat er meer opleidingsplekken beschikbaar moeten zijn. Hiervoor moet voldoende budget beschikbaar worden gesteld.

Beschikbaarheid woningen

Al jaren pleit de SP ervoor om de woningnood op te lossen door te investeren in de bouw. De woningnood is een gevolg van politieke keuzes. De vorige kabinetten en het huidige kabinet Rutte hebben ervoor gekozen om woningcorporaties extra te belasten. Deze extra belasting, de verhuurderheffing, heeft ervoor gezorgd dat corporaties minder geld hadden om te besteden aan nieuwbouw en onderhoud. Een tekort aan betaalbare huurhuizen is alleen maar toegenomen, ook voor mensen met psychische problemen. In plaats van de nu elke euro te gebruiken voor het oplossen van de woningnood en de hoge huurprijzen, doet het kabinet precies het tegenovergestelde. 

Wij willen voor meer betaalbare huurhuizen door de verhuurderheffing om te zetten in een investeringsplicht voor woningcorporaties. Daarnaast moet de minister de regie pakken en komen tot een Nationaal Bouwplan. Op die manier kunnen de wachtlijsten voor sociale huur verminderen en huurprijzen betaalbaar worden. De doorstroming vanuit de maatschappelijke opvang kan dan ook beter worden geregeld. Iedereen heeft het recht op een goed en betaalbaar dak boven het hoofd.

Aanvullend: Het voornemen van het huidige kabinet is dat er eind 2021 10.000 plekken extra in de maatschappelijke opvang moet zijn. De SP is zeer bezorgd over de voortgang op dit thema en pleit voor hardere acties en als het gaat om beschermd wonen is de SP geen voorstander van de doordecentralisatie.

Ervaringsdeskundigheid

De ervaringsdeskundige kan een waardevolle aanvulling zijn op de zorg en ondersteuning tijdens een ggz-behandeling. Door de inzet van ervaringsdeskundigen zal er meer tijd en aandacht zijn voor de persoon en is er meer ruimte voor maatwerk. Overigens geldt voor de SP dat dergelijke zorg/ondersteuning door niet opgeleide personen zorg en ondersteuning van BIG-geregistreerde ggz-professionals niet geheel kan vervangen, wel kan het een interessante en relevante aanvulling zijn. Om dergelijke zorg mogelijk te maken/te stimuleren is het van belang dat hiervoor voldoende financiële regelingen beschikbaar zijn, de SP zal de ontwikkelingen op dit gebied nauw volgen en waar nodig hier op acteren.

(De)stigmatisering

Stigmatisering is absoluut onwenselijk. Het moet makkelijker en gewoner worden voor mensen om te praten over (hun) psychische gesteldheid. Schaamte voor het bespreken van een psychische kwetsbaarheid is niet nodig. Mensen moeten daarnaast psychische problemen kunnen herkennen, beter begrijpen en moeten weten waar zij bij zorgen of vragen terecht kunnen. Initiatieven om hiervoor aandacht te geven, zoals bijvoorbeeld publieke campagnes, voorlichting (op scholen) of andere (laagdrempelige) initiatieven zal de SP dan ook steunen. Degelijke aandacht voor de GGZ dient een plaats te krijgen in het eerder genoemde basispakket preventie dat de SP bepleit. Hierdoor worden gemeentes verplicht hier aandacht aan te besteden, wat overigens niet wil zeggen dat de overheid hier geen rol in dient te spelen. Bijvoorbeeld als het gaat om publieke campagnes en andere informatievoorziening.

Ouderen

Ouderen verdienen goede zorg. Daar hoort wat de SP betreft bij dat ouderen oud moeten kunnen worden in hun eigen buurt. Voor ouderen voor wie het thuis wonen niet meer gaat, die kampen met eenzaamheid of gevoelens van onveiligheid. Zeker na het verdwijnen van de verzorgingshuizen is hieraan behoefte. Daarom stelt de SP het Zorgbuurthuis voor. Een kleinschalige zorgvoorziening dat zoveel mogelijk een gewoon woonhuis is. De partner, ook al heeft de één zorg nodig en de ander niet, is hier ook welkom. Zorg is hierbij nadrukkelijk ook aandacht voor welzijn en kwaliteit van leven. Voor de mens is het van groot belang dat er een sociaal leven en sociaal netwerk is. Maar met het ouder worden, wordt juist het sociaal netwerk vaak onzekerder. Relaties zijn onvervangbaar. Optrekken met tijdgenoten, die gelijke herinneringen delen, kan in deze periode van het leven helpen. Daarom is het Zorgbuurthuis op de schaal van de buurt. Want daar waar we wonen hebben we een sociaal netwerk, onze buren zijn bekend, onze buurtgemeenschap is vertrouwd. Daar zijn de mensen die mantelzorg verlenen, de vrijwilligers die zich willen inzetten voor hun eigen buurt en de buren, de bekende gezichten. In je eigen buurt is het veel gemakkelijker om vrijwilligerswerk te doen. Geen anonimiteit of grootschaligheid, maar als onderdeel van een betrokken gemeenschap.

Bij het Zorgbuurthuis wordt de buurt dus zoveel mogelijk betrokken. Naast buurtgenoten die zich door de nabijheid gemakkelijker inzetten als vrijwilliger, zorgt een inloopfunctie ervoor dat ouderen die nog thuis wonen onderdeel worden en blijven van deze gemeenschap.

Vast personeel en dus vaste gezichten maakt dat de zorg persoonlijk, vertrouwd en goed is. Zij kennen de mensen die er wonen, kennen hun achtergronden, hun familie en kennissen, zij weten wat er nodig is, waar mensen behoefte aan hebben. Persoonlijke zorg kunnen geven geeft voldoening. En hoe leuker het werk voor de zorgverleners is, des te groter de kans dat we straks genoeg mensen hebben die liefdevol en zorgvuldig willen verzorgen. We werken met een goede mix aan opleidingsniveaus van de zorgverleners.

Arbeidsparticipatie en eigen kracht

In de eerste plaats is het van groot belang dat het stigma op psychische aandoeningen verdwijnt. Iedereen in ons land moet volwaardig mee kunnen doen, in het reguliere bedrijfsleven, bij de overheid of op een beschutte werkplaats. Werkgevers moeten aangespoord en ondersteund worden om mensen met een psychische aandoening aan te nemen en te behouden.

De SP stond aan de basis van de actiegroep ‘Armoede werkt niet!’ waar duizenden mensen zich bij aansloten. Wij willen niet dat mensen met een (psychische) arbeidsbeperking met minder inkomen achter de geraniums worden gezet. De sluiting van de Sociale Werkvoorziening bij de invoering van de Participatiewet in 2015 heeft er niet toe geleid dat mensen met een arbeidsbeperking een baan konden vinden op de reguliere arbeidsmarkt. 

De SP staat voor een inclusieve samenleving met gelijke kansen op eerlijk werk en een eerlijk inkomen voor mensen zonder en met beperking. Goede opleidingen, goede begeleiding, echte banen en een fatsoenlijk inkomen voor mensen met een psychische aandoening.

Beloftemonitor

Aan de politieke partijen is gevraagd om zichzelf een score te geven over de verwachte inzet voor de geestelijke gezondheidszorg in de aankomende regeringsperiode. Dit is vertaald naar een beloftemonitor die per politieke partij een visueel beeld geeft in welke mate de politieke partijen van zichzelf vinden dat ze gericht en gefocust zijn op de ggz. In de onderstaande diagrammen ziet u welke scores de politieke partijen zichzelf hebben gegeven op relevante thema’s in de geestelijke gezondheidszorg.
Let op! De beloftemonitor is gebaseerd op een zelfscoresysteem en dus GEEN weergave van de praktijkinzet van de politieke partijen in de afgelopen jaren!

Vergroot lettertype
Scroll naar top