Home Wat gaat GroenLinks doen binnen de GGZ?

Toekomstvisie

De samenleving is de laatste jaren meer en meer een prestatiemaatschappij geworden. Meer mensen ervaren hevige stressklachten, burn-out of mentale problemen. Een duurzame samenleving is een ontspannen samenleving. Dat betekent dat we mensen in staat moeten stellen om een goede balans te kunnen vinden tussen werk, zorg en vrije tijd. Daarom pleiten we voor gratis kinderopvang, uitgebreidere verlofregelingen, minder prestatieprikkels in het onderwijs en het verlagen van de zorgpremie en eigen risico. Hiermee kunnen we mentale problemen voor een deel voorkomen.

Mensen die met psychische problemen in de geestelijke gezondheidszorg terecht komen, lopen nu aan tegen wachtlijsten en bureaucratie. Dit heeft te maken met personeelstekorten en perverse prikkels. We moeten de problemen in de ggz niet doorschuiven of per casus oplossen, maar fundamenteel aanpakken. GroenLinks wil daarom toe naar een toekomstbestendig zorgstelsel dat zorgverleners in staat stelt om passende zorg te bieden en partijen stimuleert te investeren in preventie zodat complexe problematiek waar mogelijk wordt voorkomen. We willen zorgverzekeraars omvormen tot publieke zorgfondsen, waardoor niet concurrentie maar samenwerking centraal komt te staan. Om mensen zo vroeg mogelijk naar passende zorg te begeleiden wordt per regio één zorgplan opgesteld tussen zorgfondsen en zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, gemeenten en maatschappelijke partners. Daardoor versimpelen we het huidige ingewikkelde stelsel. GroenLinks wil tevens zorggeld oormerken voor preventie. We moeten voorkomen dat beginnende klachten uitmonden tot ernstige psychische-, schulden- of verslavingsproblematiek.

Mensen met een complexe zorgvraag worden door het huidige systeem al snel ‘onrendabel’ voor behandelaren, terwijl elk leven telt. We moeten toe naar minder marktwerking en de mens centraal stellen. We willen de zorgbekostiging aanpassen waardoor zorgverleners meer zekerheid krijgen en patiënten met een complexe zorgvraag geen ‘bedrijfsrisico’ meer vormen voor de behandelaar. Door vaste financiering moet het lonen om patiënten een passende en duurzame behandeling aan te bieden. Hiermee gaan we wachtlijsten voor mensen met een complexe zorgvraag tegen. Door winstuitkeringen aan aandeelhouders van ggz-aanbieders te verbieden loont het voor instellingen niet langer om zoveel mogelijk korte behandelingen aan te bieden en excessieve winsten te maken met zorggeld. Om voldoende expertise in huis te hebben om goede behandelplannen op te stellen voor patiënten met verschillende zorgvragen, moet er worden geïnvesteerd in landelijke onderzoekscentra voor hoog complexe (jeugd) ggz.

Ook zorgverleners in de (jeugd) ggz ervaren een torenhoge werkdruk en gebrek aan autonomie in het werk. GroenLinks wil zorgverleners meer zeggenschap geven zodat zij weer baas worden over het eigen werk.

Met al deze voorstellen dringen we de bureaucratie en de wachtlijsten terug, en maken het weer aantrekkelijker om in de geestelijke gezondheidszorg te werken. Zo kunnen er meer mensen met psychische problemen geholpen worden.

Preventie en bevorderen mentale gezondheid

Voor GroenLinks is een belangrijk uitgangspunt in de zorg: voorkomen is beter dan genezen. Vroeg onderkennen van de eerste tekenen van een aandoening betekent een grotere kans op tijdige adequate behandeling en een gunstiger beloop. We willen dat iedere zorgregio een vast preventiebudget ontvangt zodat er daadwerkelijk geïnvesteerd wordt in (vroeg)screening van ernstige psychische problemen, het weerbaarder maken van jongeren en het voorlichten van mensen om onder meer klachten te herkennen. Het moet eindelijk gaan lonen om niet alleen zorg te behandelen, maar ook om klachten te voorkomen.

Iedere suïcide is er één te veel. Er valt nog een wereld te winnen in de voorlichting zodat naasten problematische signalen leren te herkennen. Docenten en zorgverleners komen regelmatig in aanraking met suïcide (of pogingen daartoe), maar ervaren dikwijls handelingsverlegenheid hoe hiermee om te gaan. Relevante beroepsopleidingen moeten aandacht gaan besteden aan suïcidepreventie en aandacht aan het vroegtijdig signaleren van psychische klachten en verslavingsproblematiek.

De samenleving is de laatste jaren meer en meer een prestatiemaatschappij geworden. Meer mensen ervaren hevige stressklachten, burn-out of mentale problemen. Een duurzame samenleving is een ontspannen samenleving. Dat betekent dat we mensen in staat moeten stellen om een goede balans te kunnen vinden tussen werk, zorg en vrije tijd. Daarom pleiten we voor gratis kinderopvang, uitgebreidere verlofregelingen, minder prestatieprikkels in het onderwijs en het verlagen van de zorgpremie en eigen risico. Hiermee kunnen we mentale problemen voor een deel voorkomen. Ook armoede en schulden kunnen een belangrijke bron van stress zijn. In Nederland leven teveel mensen in armoede. GroenLinks wil daarom dat het minimumloon en het sociaal minimum worden verhoogd. Daarnaast moet het makkelijker worden om van je schulden af te komen.

Wachtlijsten & toegankelijkheid

Het is onverteerbaar dat mensen met een ernstige psychische hulpvraag niet de zorg krijgen die nodig is. Het aanpakken van de wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg is voor GroenLinks topprioriteit. Om de wachtlijsten in de ggz duurzaam op te lossen moeten we toe naar minder marktwerking en meer samenwerking. De coronacrisis toont wederom aan: samen kunnen we meer bereiken dan in ons eentje.

We willen zorgverzekeraars omvormen tot publieke zorgfondsen. Iedere zorgregio maakt met alle relevante zorg- en welzijnspartijen concrete afspraken over de organisatie en kwaliteit van de zorg. Hierdoor brengen we de eindregie weer terug bij de overheid en stimuleren we de samenwerking tussen verschillende instellingen en behandelaren. De financiering van de geestelijke gezondheidszorg willen we bovendien aanpassen zodat er nooit meer sprake kan zijn van ‘onrendabele patiënten’.

Het moet lonen om problemen te voorkomen, daarom oormerken we binnen iedere zorgregio budget voor preventie. Dit draagt wezenlijk bij aan het terugdringen van psychische problemen, het aanmoedigen van een gezonde leefstijl, het terugdringen van middelengebruik en het weerbaarder maken van jongeren. Het behandelen van mensen met een ernstige psychische aandoening vraagt om extra expertise. GroenLinks heeft vanuit de oppositie voor mekaar gekregen dat er wordt geïnvesteerd in landelijke behandelcentra in de (jeugd) ggz zodat deze kwetsbare groepen beter worden geholpen. We willen dat in de toekomst aanvullende financiering vrijkomt voor deze landelijke centra.

Om de personeelstekorten in de ggz op te lossen investeren we in meer opleidingsplekken voor onder meer gz-psychologen en maken we het vak weer aantrekkelijk door de laagste salarissen te verbeteren en zorgverleners weer baas te maken over het eigen werk. Eén van de grootste ergernissen voor zorgverleners is de bureaucratie. Door zorgverzekeraars om te dopen in publieke zorgfondsen krijgen zorgprofessionals niet meer te maken met meerdere zorgverzekeraars waardoor ze veel minder tijd hoeven te besteden aan administratie en registratie.

Ambulantisering

Het uitgangspunt om zorg dichtbij patiënten te organiseren is mooi, maar de resultaten van de ambulantisering zijn buitengewoon teleurstellend. Uit rapporten blijkt dat het aantal bedden snel is afgebouwd, maar onvoldoende ambulante zorg hiervoor in de plaats terugkwam. GroenLinks wil de zorg via publieke zorgfondsen organiseren waardoor zorgverleners per regio bepalen hoe de zorg moet worden ingericht. Dit geeft een impuls om zorg dichtbij huis te organiseren en meer te investeren in ambulantisering. Daarnaast moeten er meer crisisbedden beschikbaar worden gesteld voor mensen waarbij de nood hoog is. Het is onacceptabel voor de patiënt en samenleving dat de crisisdienst niet aan de vraag kan voldoen.

Er zijn een aantal fundamentele zaken niet goed verlopen bij de invoering van de Wet Verplichte GGZ. Terwijl de administratielast al torenhoog is binnen de geestelijke gezondheidszorg heeft de Wvggz de druk verder doen laten stijgen. Dit is inderdaad een groot probleem en noopte de staatssecretaris om met een spoedherstelwet te komen. Deze is recent naar de Kamer gestuurd en de GroenLinks-fractie zal deze kritisch bestuderen voordat deze in stemming wordt gebracht. De toegenomen administratielast is een druppel op de gloeiende plaat. Door de invoering van marktwerking in de zorg is de administratielast en zijn de verantwoordingseisen exponentieel toegenomen. Doordat zorgaanbieders jaarlijks apart moeten onderhandelen met alle zorgverzekeraars krijgen zij te maken met veel, soms met elkaar conflicterende, verantwoordingseisen. Hierdoor besteden zorgverleners tot wel 40% van de schaarse tijd aan administratie. Zorgverzekeraars zeggen deze informatie nodig te hebben om zich ‘concurrentieel’ te kunnen opstellen naar andere zorgverzekeraars. Ondertussen vertrekken zorgverleners gedemotiveerd uit de zorg of beginnen voor zichzelf om meer eigen regie op hun werk te hebben. Dit vergroot de personeelstekorten en maakt samenwerking, bijvoorbeeld in de GGZ lastiger. Daarom willen wij dat de twee grootste zorgfondsen gezamenlijk één set afspraken met zorgpartijen in een regio maken over de kwaliteit en prijs van eerstelijnszorg.

Kwaliteit van de zorg

De geestelijke gezondheidszorg is nodeloos complex geworden waardoor patiënten en zorgverleners verdwalen in het stelsel. GroenLinks wil een vereenvoudiging van het zorgstelsel en schotten tussen verschillende financieringsstromen zoveel mogelijk opheffen. Ook zijn er te veel verschillende zorgregio’s ontstaan die niet allemaal op elkaar aansluiten. Daarom willen we eenduidige regio’s voor de zorgwetten. De nieuwe regioafbakening wordt gebaseerd op de huidige zorgkantoorregio’s. Alleen voor de acute zorg houden we vast aan de huidige Regionaal Overleg Acute Zorgketen-regio’s. Door de zorgregio’s uniform af te bakenen kan er makkelijker worden samengewerkt tussen partijen in een regio en voorkomen we onnodige overlegstructuren.

Private zorgverzekeraars worden omgevormd tot publieke zorgfondsen. Zorgverzekeraars krijgen een publieke taak: zij maken binnen de landelijk vastgestelde financiële en beleidskaders op regionaal niveau samen met zorgaanbieders een zorgplan en kopen op basis daarvan voldoende zorg in voor verzekerden in de regio. Zorgfondsen mogen een bescheiden premie vragen waarmee zij zich kunnen onderscheiden met vernieuwende diensten. Daardoor valt er voor mensen nog steeds iets te kiezen, maar vereenvoudigen we het stelsel voor patiënt en zorgverleners.

De publieke zorgfondsen functioneren als schakel tussen het landelijke en het regionale beleid. De beste ervaringen en innovaties in een specifieke regio worden op landelijk niveau uitgewisseld tussen zorgfondsen. De overheid neemt weer verantwoordelijk voor de zorg en voert de regie over het landelijk te voeren beleid. De overheid stelt op basis van overleg met zorgaanbieders, patiëntenorganisaties en zorgfondsen landelijk beleidskaders en een landelijk financieel kader op voor de zorg.

Om de personeelstekorten in de ggz op te lossen investeren we in meer opleidingsplekken en maken we het vak weer aantrekkelijk door de laagste salarissen te verbeteren en zorgverleners weer baas te maken over het eigen werk. Door zorgverzekeraars om te dopen in publieke zorgfondsen krijgen zorgprofessionals niet meer te maken met meerdere zorgverzekeraars waardoor ze veel minder tijd hoeven te besteden aan administratie en registratie.

GroenLinks heeft afgelopen kabinetsperiode verschillende voorstellen gedaan om de bekostiging van de TOPGGZ structureel te financieren. Voor hoog complexe zorg is het van groot belang dat er bovenregionale expertise- en behandelcentra bestaan.

Beschikbaarheid woningen

Afgelopen jaren heeft de politiek te weinig oog gehad voor de meest kwetsbaren in onze samenleving, terwijl de meest kwetsbaren onze bescherming het hardste nodig hebben. Het aantal dak- en thuislozen is de afgelopen tien jaar meer dan verdubbeld en de trend lijkt nog niet gekeerd. GroenLinks wil de komende jaren Nederland toekomstbestendig maken. In het plan ‘Green New Deal’ pleit GroenLinks ervoor om 1 miljard euro te investeren om de dak- en thuislozencrisis op te lossen. Dit geld moet beschikbaar worden gesteld per subsidie aan woningbouwcorporaties om zelfstandige woningen exclusief voor dak- en thuislozen te bouwen volgens het ‘Housing First’-principe. Tevens wil GroenLinks investeren in meer begeleiding van beschermd wonen en de bedden in de nachtopvang ombouwen tot zelfstandige slaapeenheden. De capaciteit voor de crisisdienst moet wordt uitgebreid.

Ervaringsdeskundigheid

De zorg moet weer worden teruggeven aan diegenen die het daadwerkelijke werk verrichten en aan ervaringsdeskundigen. Dat kan door zorgprofessionals het vertrouwen te geven dat zij goede afwegingen maken, door inspraak op beleidsniveau te faciliteren voor patiënten en ervaringsdeskundigen beter in te zetten voor zorgtaken. We willen beurzen faciliteren voor voormalig dak- en thuislozen en ex-verslaafden zodat zij hun ervaringen kunnen gebruiken als hulpverlener. Tevens moet ervaringskennis onderdeel worden van de opleiding van zorgprofessionals.

We willen de autonomie van zorgprofessionals verbeteren door hen het recht te geven om mee te beslissen. Hierdoor krijgen zorgprofessionals in grote instellingen inspraak in belangrijke besluiten, zoals fusies, aanbestedingen en reorganisaties. Medezeggenschaps- en ondernemingsraden worden beter ondersteund en krijgen instemmingsrecht over de hoofdlijnen van de begroting. In de zorg wordt voortaan de helft van raden van toezicht gekozen door medewerkers. Iedere grote zorginstelling wordt verplicht om een adviesraad van zorgmedewerkers in te stellen.

(De)stigmatisering

We strijden voor de emancipatie van en gelijke rechten voor gemarginaliseerde groepen en tegen iedere vorm van uitsluiting en discriminatie. GroenLinks wil onder meer artikel 1 van de Grondwet aanpassen zodat expliciet wordt gemaakt dat ook discriminatie op grond van seksuele gerichtheid en handicap niet is toegestaan. Daarnaast willen we in iedere zorgregio een preventiebudget beschikbaar stellen. Uit dit preventiebudget wil GroenLinks onder meer voorlichting financieren zodat jongeren psychische problemen leren herkennen en stigma’s bespreekbaar worden gemaakt en tegen worden gegaan.

De afgelopen jaren heeft GroenLinks met succes voorstellen gedaan om bewustwordingscampagnes te starten over PTSS en postnatale depressies.

Ouderen

We investeren in goede zorg voor onze ouderen. Er komen extra verpleeghuisplekken, passende seniorenwoningen en meer voorzieningen voor ouderen die tijdelijk niet thuis kunnen wonen. Mantelzorgers van thuiswonende ouderen geven we de ondersteuning die ze verdienen. Thuiszorgmedewerkers en wijkverpleegkundigen krijgen meer ruimte voor samenwerking met de huisarts, het ziekenhuis en sociale hulpverleners. In medische opleidingen en op de werkvloer komt meer aandacht voor persoonlijke ouderenzorg en goede zorg voor ouderen met een ongeneeslijke ziekte.

Arbeidsparticipatie en eigen kracht

Werk is niet alleen van belang voor je bestaanszekerheid, maar ook voor je ontwikkeling. Iedereen zonder werk krijgt persoonlijke begeleiding als dat nodig is. Vanuit vertrouwen, zonder schaamte en zonder de algemene verplichting van de tegenprestatie. We verruimen de mogelijkheden voor mensen in de bijstand om zich te laten omscholen voor sectoren met (toekomstige) personeelstekorten. Waar nodig verbinden we werkbegeleiding aan zorg of hulp bij schulden. Binnen een begeleidingstraject mogen mensen met een

bijstandsuitkering tot 90 procent van het minimumloon bijverdienen om toe te werken naar een volledige baan. Voor voormalig dak- en thuislozen en ex-verslaafden stellen we beurzen beschikbaar om een opleiding te volgen tot ervaringsdeskundige.

Beloftemonitor

Aan de politieke partijen is gevraagd om zichzelf een score te geven over de verwachte inzet voor de geestelijke gezondheidszorg in de aankomende regeringsperiode. Dit is vertaald naar een beloftemonitor die per politieke partij een visueel beeld geeft in welke mate de politieke partijen van zichzelf vinden dat ze gericht en gefocust zijn op de ggz. In de onderstaande diagrammen ziet u welke scores de politieke partijen zichzelf hebben gegeven op relevante thema’s in de geestelijke gezondheidszorg.
Let op! De beloftemonitor is gebaseerd op een zelfscoresysteem en dus GEEN weergave van de praktijkinzet van de politieke partijen in de afgelopen jaren!

Vergroot lettertype
Scroll naar top